Ai nên phẫu thuật lasik chữa cận thị?

Lasik là phương pháp điều trị các tật về khúc xạ bằng tia laser. Phẫu thuật lasik tuyệt đối không gây đau cả trong và sau khi phẫu thuật. Về mặt lý thuyết, sau phẫu thuật lasik, bệnh nhân sẽ có sức nhìn tốt hơn. Tuy nhiên, như vậy không có nghĩa là bệnh nhân sau phẫu thuật lasik thành công có thể thường xuyên đọc sách báo trong điều kiện thiếu ánh sáng, ngồi nhiều giờ liên tục trước máy vi tính... mà không phải lo lắng về nguy cơ mắc các tật khúc xạ và không phải ai cũng có thể mổ lasik chữa cận thị?
Phẫu thuật lasik là một cuộc cách mạng trong phẫu thuật khúc xạ vì tính chính xác và thị lực hồi phục nhanh sau phẫu thuật. Tuy nhiên, phẫu thuật lasik không phải dành cho tất cả bệnh nhân cận thị. Vì vậy, nếu bạn không muốn mang kính gọng thì có thể mang kính tiếp xúc khi tham gia một số hoạt động. Nếu vì ngành nghề đặc biệt không được mang kính gọng và kính tiếp xúc mới mổ lasik.

Khi bị cận thị, nên đến khám tại các bác sĩ chuyên khoa mắt

Với người trên 40 tuổi, khả năng điều tiết của mắt sẽ giảm theo thời gian, độ kính lão bạn đeo sẽ ngày càng tăng. Sự tăng này tùy theo sức khỏe và tình trạng mắt của mỗi người. Do vậy nếu một người cận nặng trên 40 tuổi mà đi mổ lasik sẽ bị tốn tiền hai lần (một lần cho phẫu thuật lasik và một lần cho phẫu thuật phaco sau này) mà độ chính xác của mắt sau mổ lại không cao. Vì vậy nếu cận trên 6 độ và trên 40 tuổi thì bệnh nhân nên chờ một thời gian nữa, khi có đục thủy tinh thể sẽ giải quyết cả cận thị và đục thủy tinh thể trong một phẫu thuật sẽ đạt độ chính xác cao.
Nếu bạn chỉ cận nhẹ 1-2 độ, không bị lệ thuộc kính thì không cần phải mổ, vì sau này khi 40 tuổi bị lão thị sẽ không cần đeo kính. Nếu cận trên 6 độ thì nên thận trọng theo dõi độ cận và luôn nhớ là chỉ mổ khi độ cận thật ổn định. Tỉ lệ bị cận tái phát sẽ cao hơn nhóm cận thị dưới 6 độ.
Theo các bác sĩ nhãn khoa, điều kiện để được phẫu thuật lasik là phải từ 18 tuổi trở lên, tốt nhất là chỉ mổ khi độ cận dưới 10 độ, tuổi dưới 40, độ loạn dưới 5 độ. Bên cạnh đó, người được phẫu thuật phải ổn định tật khúc xạ ít nhất trong vòng 6-12 tháng (trong 1 năm không tăng quá 0,75 độ), không có các bệnh cấp hoặc mạn tính tại mắt như: viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, glôcôm, giác mạc hình nón..., không có bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến phẫu thuật. Phẫu thuật lasik không áp dụng cho phụ nữ có thai hoặc cho con bú.
Khi bị cận thị, nên đến khám tại các bác sĩ chuyên khoa mắt, khi được bác sĩ tư vấn không nên mổ thì đó là những lời khuyên tốt, nên tuân thủ. Bạn đừng quá kỳ vọng vào phương pháp mổ lasik và tìm nơi khác để "được mổ" thì hậu quả vô cùng tai hại vì đã có những trường hợp bị mù cả hai mắt sau phẫu thuật lasik chữa cận thị.        

ThS. Vũ Quốc Tuấn

Read More

Cách ngừa cận thị ở tuổi học đường

Tại sao con mắt bỗng dưng trở thành cận thị. Cận thị tại sao lại xảy ra với người này mà lại không xảy ra với người kia. Để trả lời câu hỏi này người ta đã cố gắng tìm hiểu những con mắt thế nào sẽ chắc chắn bị cận thị? Đáng tiếc là cho đến nay vẫn chưa có lời giải thỏa đáng. Chắc chắn cận thị có yếu tố di truyền (do gen quy định) thế nhưng những yếu tố địa lý, xã hội, môi trường sống, chủng tộc, dinh dưỡng... cũng vai trò của nó và đan xen phức tạp.
Các hãng kính thuốc, máy móc phẫu thuật, dược phẩm đã thu được hàng tỷ tỷ đô-la rồi. Chúng ta hãy cùng nhau dốc sức nghiên cứu và thực hiện phòng bệnh ngay từ bây giờ. Với quan điểm đó, tôi xin mạnh dạn đưa ra những quan điểm phòng bệnh mới nhất đối với cận thị.
Hãy giữ khoảng cách làm việc bằng cách xa nhất có thể
Quan điểm này đã có gần 200 năm nay. Làm việc bằng mắt ở cự ly gần, cường độ cao sẽ là nguyên nhân chủ yếu gây ra cận thị. Học hành càng cao, một số ngành nghề đặc biệt dùng máy vi tính hay kính hiển vi sẽ là bạn đồng hành với cận thị không sớm thì muộn. Xem ra thoát khỏi công việc hay thói quen dùng mắt trong cự ly gần không phải là dễ. Đôi khi đó là miếng cơm manh áo, thăng tiến, học lực. Thế nhưng chúng ta cũng nên chủ động quyết định cuộc đời mình, với các em nhỏ thì cha mẹ hay thầy cô phải bảo vệ mắt cho con em mình. Đừng làm việc nhiều với cự ly nhỏ hơn 35cm. Các nghiên cứu cho rằng, việc đồng tử co khi nhìn gần, cơ thể mi cũng bị co thắt kéo theo việc tăng sản xuất thủy dịch, làm tăng nhãn áp, gây giãn lồi ra phía trước của mắt. Hệ lụy là việc trục nhãn cầu dài ra cùng với phát sinh cận thị trục.

Nên cho trẻ đi khám mắt 6 tháng 1 lần.     Ảnh: Trần Minh

Độ sáng đóng vai trò quan trọng Suy luận một cách logic thì chiếu sáng tốt sẽ giúp chúng ta không phải nhìn gần vào tài liệu, đồng tử co vừa phải, thể mi không bị co quắp quá đáng. Vô hình trung cận thị  do việc nhìn gần thái quá đã bị ngăn chặn nếu ta thực hiện tốt khâu này. Đèn vàng hay đèn quả lê hoặc đèn compac xem ra có vẻ không quan trọng nữa. Đơn giản chỉ là chiếu sáng tốt mà thôi. Nguồn sáng cho trẻ ở nhà nên để ở phía sau và trên cao. Nếu không thì cũng không nên để trực diện dễ gây chói lóa và sinh nhiệt.  Ngoài công suất chiếu sáng (đơn vị là lux) thì độ rọi foot candella cũng rất quan trọng. Độ rọi tối thiểu Emc là khái niệm quen dùng của các nhà thiết kế hệ thống chiếu sáng. Chiếu sáng trong lớp học thích hợp là 320-400 lux. Bóng đèn huỳnh quang mắc song song với hệ thống cửa sổ, balad điện tử được khuyến cáo cho chiếu sáng lớp học, tuy nhiên cũng nên tận dụng tối đa ánh sáng mặt trời.

Tư thế ngồi học Tư thế ngồi học phụ thuộc nhiều vào hệ thống bàn ghế và độ chiếu sáng. Nhìn chung nên để mặt trẻ cách sách vở khoảng 35-40cm, mặt bàn nên có độ vát khoảng 15-20 độ so với phương nằm ngang để trẻ khỏi cúi gằm. Tư thế tốt còn làm trẻ học đỡ mệt mỏi, tránh gù vẹo cột sống sau này.

Thời gian học tập và làm việc
Vẫn từ điều 1 nếu mắt bị bóc lột quá đáng, ngoài việc gây mỏi và nhức còn là việc phát sinh cận thị. Cơ thể mi từ chỗ có thể co giãn dẫn đến co quắp (giả cận thị) rồi đến cận thị thực sự là cả một quá trình. Thế nhưng không phải ai cũng biết dừng lại đúng lúc hay được can thiệp đúng lúc để thoát khỏi cận thị. Không phải các nhà giáo dục đồng tình với quan điểm học 45 phút nghỉ 5 phút mà các nhà nhãn khoa cũng vậy. 5 phút nghỉ ngơi cho mắt, ra sân chơi đùa là hình thức giảm stress rất tốt cho mắt. Các giáo viên có sáng kiến đổi chỗ luân phiên cho học sinh thiết nghĩ cũng là sáng kiến hay để trẻ thay đổi cự ly học tập và cường độ điều tiết cho mắt. Đừng nên làm việc bằng máy tính hay chơi game quá 5h một  ngày. Nếu bạn không để tâm đến lời khuyên này thì cận thị hay tăng số kính cận sẽ tìm đếm với bạn với xác suất lớn hơn 80%. Singapore là nước rất thành công trong việc giảm trẻ em bị cận thị. Bí quyết của họ là giảm giờ học, tăng giờ chơi, tăng thời gian sinh hoạt ngoại khóa.  Nếu trẻ đã bị cận thị thì nên khuyến khích trẻ không đeo kính khi học, đọc ở nhà. Làm như vậy sẽ giúp các em duy trì được năng lực điều tiết vốn có của mình. Nhìn ra xa vô cực (trên 5m) cũng giúp cho mắt giảm được điều tiết, giảm hình thành hay tăng số cận thị.
 Di truyền và những yếu tố khác
Một nghiên cứu 1.114 trường hợp cận thị ở Mỹ cũng cho thấy một vài điều thú vị. Di truyền lại được nhắc đến. Tuy nhiên di truyền thì không thể thay đổi được, vốn chúng ta không thể lựa chọn ai sẽ sinh ra mình. Trên quy mô quần thể thì người da trắng bị cận thị nhiều hơn da màu, nữ bị nhiều hơn nam. Với vùng Nam Á như Việt Nam thì có vẻ như là một ngoại lệ: người da màu đeo kính cận tăng nhanh chóng. Người ta giải thích quá trình đô thị hóa chóng mặt và chuyển đổi kinh tế là nguyên nhân thay đổi lối sống cho một bộ phận dân cư nơi đây, kèm theo là sự gia tăng cận thị. Tuổi sinh đẻ cao, mẹ nghiện thuốc lá, sinh non... dễ gây cận thị cho con cái hơn. Mặc dù đã mất công sức lưu tâm đến: học vị của cha mẹ, bệnh tật của mẹ, phát triển thể chất của con trong bụng mẹ và sau sinh, chỉ số phát triển khác của cơ thể... song nghiên cứu trên không đưa thêm được một khuyến cáo nào có sức mạnh đáng kể.
Chế độ dinh dưỡng
Có quá nhiều yếu tố dinh dưỡng được coi là để giúp đề phòng hay giảm tăng số cận. Các vitamin được khuyên dùng là A-C-E-B2-D. Các khoáng vi lượng kẽm, selene, brôm, magne, canxi... cũng được coi là có vai trò trong cận thị. Thế nhưng đa phần các nghiên cứu đều nhắc đến vai trò quan trọng của vitamin E, vitamin C và selene. Các vitamin và khoáng chất này nên được dùng hằng ngày như hình thức bổ sung vào thức ăn với liều nhỏ, dùng lâu dài. Do còn có lợi cho phát triển tim mạch, não bộ của trẻ đang lớn nên quan điểm dùng thực phẩm chức năng hay thực phẩm bổ sung là khá cởi mở. Các bậc cha mẹ nên quan tâm đến điều này bởi dùng thực đơn cưỡng bức đối với trẻ là điểu rất phức tạp và khó thực hiện. Trong khi đó thực phẩm chức năng lại làm chúng ta nhàn hạ hơn nhiều.
Rất có thể ai đó sẽ than phiền rằng tôi đã làm đủ những điều trên mà con tôi vẫn cận thị. Thế nhưng ít ra con cái bạn sẽ cận nhẹ hơn, ít tăng số hơn, ít biến chứng hơn là điều tôi dám chắc chắn.

BS. Hoàng Cương (BV Mắt TW)

Read More

Những dấu hiệu ở mắt cần phải đi khám ngay

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” đó là phương châm để bảo vệ sức khỏe từ bao đời nay. Ai cũng thấy đó là phương pháp hữu hiệu, rẻ tiền, an toàn nhưng không hề dễ thực hiện. Rất ít người ở thời còn sung sức lại chịu khó bỏ thời gian, tiền bạc đi truy tìm bệnh tật hay thực hiện nghiêm túc chế độ dinh dưỡng, khám bệnh định kỳ. Đối với đôi mắt, vốn quý của mỗi người cũng vậy. Bài viết sau xin đề cập về việc khám mắt.

Đừng quên khám mắt định kỳ Các bác sĩ mắt của Mỹ lên lịch thăm khám mắt trong đời người như sau:
- Lần đầu tiên ngay sau khi sinh ra bởi bác sĩ nhi hoặc bác sĩ mắt nếu thấy cần tư vấn.
- Lần thứ 2 khi trẻ được khoảng 3 tuổi, lứa tuổi được cho là đã có thị giác hai mắt, để phát hiện những vấn đề về lác hoặc khúc xạ, nếu có nhược thị thì vẫn còn cơ may cứu chữa.
- Lần thăm khám trước khi nhập học tiểu học, khoảng 6 tuổi, càng nên cho trẻ đi khám nếu thấy có vấn đề gì bất thường hoặc tiền sử gia đình có nhiều người mắc bệnh về mắt.
- Tuổi 13 cũng là tuổi nên cho trẻ đi khám thường quy thêm một lần nữa.
- Bắt đầu học đại học hoặc kết thúc trung học cũng là giai đoạn nên khám mắt để hướng nghiệp cho bản thân. Một số ngành nghề đòi hỏi con mắt tinh tường, hoạt động cường độ cao. Không phải ai cũng đáp ứng được những tiêu chuẩn về mắt của một số ngành nghề đặc biệt: phi công, chuyên gia máy tính...
- Sau tuổi 40, cứ 2 năm bạn nên khám mắt một lần để tầm soát bệnh glôcôm, lão thị...
- Sau 65 tuổi nên khám mắt hằng năm. Cùng với tuổi tác, bệnh đục thể thủy tinh, glôcôm, thoái hóa hoàng điểm cũng sẽ tăng tương ứng.
Nếu theo lịch trình như trên thì việc khám mắt có vẻ không làm bạn mất nhiều thời gian lắm. Thế nhưng đáng tiếc vẫn có nhiều người phải chịu cảnh mù lòa suốt đời vì quên khám mắt. Một số bạn trẻ đến tuổi vào đại học hoặc thi bằng lái môtô mới biết rằng một mắt của mình đã mù không biết từ bao giờ (nhược thị do không nhìn). Hóa ra họ bị viễn thị hoặc cận thị số cao ở một bên mà không hề biết, chỉ nhìn bằng một mắt còn lại. Khi phát hiện ra thì đã quá muộn. Sau tuổi 60 thì các vấn đề về mắt cũng tăng lên. Ngoài những bệnh do lão hóa: lão thị, đục thể thủy tinh, thoái hóa hoàng điểm thì một số  bệnh lý nội khoa khác cũng tham gia tàn phá con mắt như tiểu đường, tăng huyết áp...Chúng tôi gặp các bệnh nhân này ở 2 trạng thái. Nhóm hăng hái đi khám do các bệnh nhân này đã nghỉ hưu có nhiều thời gian nhàn rỗi, chăm đọc sách và tra cứu, con cái rất quan tâm đến sức khỏe các cụ. Nhóm lười đi khám phần lớn là những người bi quan, tủi thân do không ai quan tâm chăm sóc đến mình, kinh tế khó khăn nên để buông trôi các vấn đề về mắt. Cả hai trạng thái trên đều là thái quá và không có lợi cho bản thân bệnh nhân, gây khó khăn trong việc theo dõi và điều trị cho giới chuyên môn.

Khi nào nên đi khám mắt ngay? - Cảm giác nhìn mờ nhiều và đột ngột. - Cảm giác nhìn đôi: nhìn một thành hai. - Nhìn thấy nhiều vật thể trôi nổi trước mắt, thấy chớp sáng trong mắt. - Nhìn thấy vật méo mó hoặc xoắn vặn. - Đỏ mắt nhiều. - Đau nhức mắt nhiều. Những dấu hiệu khác như nhìn hơi mờ, ngứa mắt, khô rát mắt, ruồi bay trước mắt, thấy có quầng đen, thay đổi về hình dáng mi nhãn cầu... cũng nên xếp lịch khám bác sĩ chuyên khoa mắt sớm.

Những vấn đề về mắt của người cao tuổi
Đục thể thủy tinh chắc chắn vẫn là nguyên nhân số 1 gây mù lòa cho người cao tuổi. Thật may là chúng ta đã có một vũ khí hữu hiệu để đương đầu với chúng đó là phẫu thuật. Mạng lưới chăm sóc mắt khắp các tỉnh thành đều có thể phẫu thuật tốt căn bệnh này. Bên cạnh đó là các đội phẫu thuật lưu động xuống tận các huyện vùng sâu, vùng xa phẫu thuật theo hẹn. Phương pháp Phaco từ một phẫu thuật kỹ thuật cao nay đã gần như phổ cập tại các tỉnh/thành đem lại con mắt tinh tường chỉ sau khoảng 15 phút phẫu thuật, gần như không đau đớn. Hằng năm chúng ta có khoảng 1 triệu người được mổ thể thủy tinh. Đây là phẫu thuật được thực hiện nhiều nhất trên thế giới hiện nay.
Khoảng 90% các bệnh nhân sẽ xuất hiện bệnh võng mạc tiểu đường sau 10 năm sống chung với bệnh tật. Mù lòa do bệnh võng mạc tiểu đường chiếm từ 5-10% tổng số người mù. Lịch thăm khám mắt cho bệnh nhân tiểu đường nói chung là khám ngay sau khi phát hiện tiểu đường. Sau đó khám lại hằng năm. Khi mang thai hoặc tiểu đường đã có biến chứng thì 6 tháng/1 lần. Tiểu đường týp 1, tiểu đường đã có biến chứng tăng sinh võng mạc đòi hỏi khám thường xuyên hơn. Các bệnh nhân nên tuân thủ lịch khám lại của các bác sĩ mắt.
Thoái hóa hoàng điểm: Khoảng 25% bệnh nhân trên 65 tuổi sẽ có vấn đề về hoàng điểm. Chắc chắn nếu không điều trị hoặc phòng ngừa thì họ sẽ bị mất thị lực trung tâm, không thể đọc sách hay lái xe, chất lượng cuộc sống sẽ đen tối như con mắt vậy. Điều trị thoái hóa hoàng điểm cho dù gần đây đã có nhiều tiến bộ nhưng nhìn chung vẫn là tốn kém nếu không nói là xa xỉ. Vì vậy phải nói lại quan điểm phòng bệnh sẽ tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt đúng trong thoái hóa hoàng điểm. Dinh dưỡng được nói nhiều trong phòng thoái hóa hoàng điểm. Thực đơn hằng ngày nên có nhiều vitamin A, C, E và sắc tố như các loại rau xanh thẫm, hoa quả màu vàng đỏ. Các loại thuốc bổ mắt nếu cần.

BS. Hoàng Cương (BV Mắt Trung ương)

Read More

Một số bệnh về mắt của trẻ em

Theo thông tin từ Hội Nhãn khoa Việt Nam, trên thế giới cứ 1 phút có thêm một trẻ em bị mù, tỉ lệ mắc tật khúc xạ ở trẻ em đang tăng nhanh. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, tỉ lệ cận thị ở học sinh chiếm trên 20%, còn tại các vùng nông thôn chiếm khoảng 13%. Mối nguy hiểm lớn nhất đe doạ thị lực của trẻ em, đó chính là những căn bệnh cản trở sự phát triển bình thường của mắt như bệnh lác, bệnh nhược thị và rất nhiều bệnh khác.
Nếu không được chữa trị kịp thời thì đôi mắt của trẻ sẽ mang tật suốt đời. Một phương pháp điều trị mắt không can thiệp bằng các biện pháp phẫu thuật mà chỉ áp dụng những phương pháp kích thích an toàn và không gây cảm giác sợ hãi hoặc đau đớn có thể là một gợi ý cho các bậc phụ huynh để điều trị kịp thời các bệnh mắt cho con mình trước khi chúng trở nên quá nặng.

Nhw trường hợp bé Lê Hoàng Khôi, 6 tuổi, bị mắc các bệnh nhược thị, viễn thị nhẹ, cận thị, loạn thị, những tật khúc xạ khiến em gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt, học tập, vui chơi. Khôi sẽ tham gia vào khoá điều trị bằng máy 1 tiếng mỗi ngày, mỗi khoá điều trị 10 ngày; 2 - 3 khoá mỗi năm. Tham gia vào khoá điều trị, Khôi được xem phim, điện não đồ vùng thị giác và phân tích kết quả. Vùng hoạt động trùng với màu xanh, tương đương với phim sẽ được chiếu trên màn hình. Vùng không hoạt động hay còn gọi là vùng bị ức chế trùng với màu đỏ, lúc đó màn hình sẽ bị tối đen. Xem phim không liền mạch buộc hệ thị giác phải hoạt động. Việc luyện tập cho mắt sẽ giúp cải thiện thị lực cho Khôi. Ngoài ra, Khôi và các bạn tham gia khoá điều trị còn phải trải qua các bài tập trên hệ thống các máy trực tiếp tác động lên mắt. Một biểu hiện của các tật khúc xạ đó là võng mạc lười hoạt động. Chiếc máy chiếu laser với mức năng lượng thấp để không làm tổn thương mắt. Việc chiếu tia này kích thích võng mạc hoạt động để võng mạc trở nên tốt hơn. Chiếc máy quang học, chiếu hình chạy từ gần đến xa, từ xa đến gần, đều có tác dụng tác động vào hệ điều tiết của mắt, giúp hệ điều tiết trở nên linh hoạt hơn. Đây có thể coi là những bài tập thể dục nhẹ nhàng cho mắt, đồng thời giúp thị lực được cải thiện nhờ võng mạc và hệ điều tiết hoạt động linh hoạt hơn. Sau mỗi khoá điều trị, thị lực có thể tăng từ 1 - 2/10, với những trường hợp nhẹ có thể khỏi luôn hoặc khôi phục được hoàn toàn thị lực.

Các bệnh thường gặp của mắt trẻ em đó là nhược thị: suy giảm chức năng thị giác, thường với nhược thị, rất khó để tìm được loại kính đeo để giúp nhìn tốt lên. Bệnh cận thị giả thì không cần đeo kính mà cần phải điều trị đúng cách. Ngoài ra, còn rất nhiều bệnh thường gặp khác như lệch góc nhìn, khi cho bé tập trung nhìn một điểm ảnh sẽ thấy mắt bé bị lác; hoặc bị bong võng mạc với những bé sơ sinh... Tất cả những tật khúc xạ này thường không cần can thiệp bằng các biện pháp phẫu thuật như mổ, vốn được hạn chế tối đa, mà quan trọng là cần điều trị bằng các bài tập để nâng cao thị lực cho mắt. Bên cạnh đó, một chế độ dinh dưỡng tốt cũng góp phần điều trị các tật khúc xạ cho các em.

Có 3 nguyên nhân gây ra các tật khúc xạ mắt, đó là yếu tố di truyền, một nguyên nhân quan trọng khác, đó là do tác động của cuộc sống, môi trường sống. Trẻ em nông thôn thường ít bị các tật khúc xạ hơn do các em có một không gian sống rộng mở, mắt thường được nhìn rộng, nhìn xa, điều tiết tốt hơn. Trong khi đó trẻ em thành phố lại thường xuyên phải nhìn gần do xem tivi, máy tính, chơi game, không gian sống chật chội... Nguyên nhân thứ 3 đó là điều trị không đúng phương pháp, đeo kính không chuẩn dẫn đến bệnh càng nặng hơn.

Tật khúc xạ mắt ở trẻ em nếu không điều trị sớm, để các em càng lớn sẽ càng khó điều trị. Vì thế, vai trò của phụ huynh trong phòng ngừa và điều trị các bệnh về mắt cho con mình là rất quan trọng. Bạn cần thường xuyên theo dõi con, không để trẻ tiếp xúc tivi, máy tính nhiều, đọc sách hoặc nhìn quá gần. Nếu trẻ xem tivi hay nheo mắt cần cho trẻ đi khám.

Trẻ em cảm nhận được thế giới và 90% các thông tin là nhờ vào đôi mắt. Vì thế, nỗi day dứt lương tâm sẽ theo suốt cuộc đời của chúng ta nếu không quan tâm đúng lúc tới đôi mắt của con em mình.
Huyền Trang (VTV)

Read More

Các bệnh mắt thường gặp ở trẻ em

Lác, nhược thị, đục thể thủy tinh, glaucoma, bong hoặc ung thư võng mạc... là các vấn đề về mắt thường gặp ở trẻ. Nhiều bệnh trong số đó cần được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời, nếu chậm có thể dẫn đến mù lòa.

Tật khúc xạ
Thường gặp là cận thị, viễn thị, loạn thị và chênh lệch khúc xạ giữa hai mắt (mắt cận mắt viễn, hoặc cả hai mắt cùng cận hay cùng viễn nhưng khác nhau về mức độ, hay một mắt có tật khúc xạ còn mắt kia bình thường). Nhìn chung, mắt có tật khúc xạ là mắt có thị lực kém và trẻ thường biểu hiện bằng nheo mắt, nghiêng đầu, vẹo cổ khi nhìn, đôi khi có thể nhức đầu, nhức mắt… Trong lớp học, trẻ không nhìn rõ chữ trên bảng, hay cúi đầu lại gần sách để nhìn cho rõ, hay chép nhầm bài, đọc nhầm chữ, ảnh hưởng đến chất lượng học tập.

Những trường hợp này cần được phát hiện sớm và đi khám để có phương hướng điều trị thích hợp. Ngoài ra, cần bảo đảm đầy đủ chế độ vệ sinh học đường cho trẻ về tư thế ngồi học, bàn ghế bảng đen, ánh sáng phòng học, chế độ giải lao vui chơi và dinh dưỡng hợp lý để trẻ không bị cận thị hoặc nếu có những tật khúc xạ bẩm sinh thì không bị nặng hơn.

Lác mắt
Có tới 4% trẻ sinh ra đã bị lác - hiện tượng lệch trục nhãn cầu, biểu hiện bằng độ lác mắt khi quan sát. Bệnh lý này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây ra nhược thị và rối loạn thị giác. Lác mắt có thể là lác trong (nhãn cầu lệch vào trong), lác ngoài (nhãn cầu bị lệch ra ngoài) hay lác đứng (nhãn cầu lệch lên trên hoặc xuống dưới). Nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được làm rõ. Đôi khi tật khúc xạ như viễn thị gây ra lác trong. Thị lực kém ở một bên cũng có thể gây ra lác.

Khi mắt bị lác, hai mắt sẽ nhìn theo hai hướng khác nhau và sẽ nhìn thành hai hình. Lúc đó, não sẽ xóa bỏ hình ảnh của mắt lác, ức chế không cho mắt này nhìn và gây ra nhược thị. Vì vậy, người bệnh sẽ mất khả năng nhìn bằng hai mắt đồng thời không có được thị giác hai mắt.

Trẻ từ một tháng tuổi trở lên bị lác mắt cần phải coi là nghiêm trọng và đưa đi khám ngay. Điều trị lác mắt có 3 bước liên quan chặt chẽ với nhau là: Điều trị nhược thị, điều trị thẳng trục nhãn cầu để hết lác và điều trị phục hồi thị giác hai mắt. Mắt bị lác thường có tật khúc xạ đi kèm và làm trầm trọng thêm tình trạng nhược thị cũng như các rối loạn thị giác hai mắt. Vì thế, trẻ bị lác mắt nếu có tật khúc xạ đi kèm bắt buộc phải đeo kính.

Điều trị lác mắt càng sớm càng tốt, không những rút ngắn thời gian điều trị, tăng cường hiệu quả điều trị mà còn nâng cao cơ hội phục hồi thị giác hai mắt. Các phương pháp điều trị khác như: Đeo kính, bịt mắt tập chỉnh quang, điều trị bằng thuốc hay phẫu thuật… được thầy thuốc chỉ định tùy từng trường hợp cụ thể. Ngoài ra, sau khi điều trị khỏi lác mắt, trẻ vẫn cần được theo dõi lâu dài để duy trì kết quả điều trị đã đạt được.

Nhược thị và khiếm thị

Nhược thị là hiện tượng mắt kém ở một hoặc hai bên do các nguyên nhân như lác mắt, do tật khúc xạ hay một số bệnh lý ở mắt. Tuy nhiên, nhược thị có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu như được phát hiện sớm và điều trị đúng. Khám mắt định kỳ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện sớm trẻ bị nhược thị. Các phương pháp điều trị nhược thị có thể là đeo kính, bịt mắt lành tập chỉnh quang hay phẫu thuật… tùy theo từng trường hợp.

Khiếm thị là tình trạng khiếm khuyết về chức năng của cơ quan thị giác do bệnh mắt bẩm sinh, di truyền hay mắc phải hoặc do chấn thương mắt; không thể điều trị khỏi bằng các phương pháp điều chỉnh khúc xạ, bằng thuốc hay bằng phẫu thuật. Khác với người mù, trẻ khiếm thị vẫn có thể sử dụng phần thị giác còn lại để thực hiện các công việc trong cuộc sống của mình. Phương pháp điều trị đối với trẻ bị khiếm thị là sử dụng các phương tiện trợ thị thích hợp, giúp trẻ tận dụng một cách hữu ích phần thị lực còn lại để hòa nhập với cuộc sống cộng đồng.

Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non (ROP)
Bong võng mạc hay gặp trẻ sinh non, nhẹ cân (dưới 1.600 gam) do sự chưa hoàn thiện của mạch máu võng mạc. Sự phát triển bất bình thường của mạch máu võng mạc dẫn đến co kéo và gây bong võng mạc, dễ dẫn đến mù lòa. Nếu bệnh không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có thể trẻ sẽ mù vĩnh viễn cả hai mắt. Trẻ càng sinh non, càng nhẹ cân, càng ốm yếu và phải thở oxy cao áp thì càng có nguy cơ mắc bệnh cao.

Nên khám phát hiện bệnh cho trẻ có nguy cơ ngay sau khi sinh 4 tuần. Điều trị bằng laser quang đông võng mạc hoặc dùng lạnh đông gây sẹo dính để phòng ngừa. Những trường hợp đã bị bong võng mạc thì dù có phẫu thuật, kết quả cũng rất hạn chế. Vì vậy, việc quan trọng nhất là phòng bệnh bằng cách thực hiện tốt chế độ quản lý thai nghén, khám mắt đầy đủ và có hệ thống cho trẻ sinh non.

Đục thể thủy tinh bẩm sinh
Đục thể thủy tinh bẩm sinh có thể xảy ra một hoặc cả hai bên mắt. Nguyên nhân có thể là do di truyền, nhiễm khuẩn, rối loạn chuyển hóa hay phối hợp với các bệnh lý toàn thân. Chẩn đoán đục thể thủy tinh nếu thấy mắt không có ánh hồng khi chiếu đèn vào và soi thấy có ánh trắng trong mắt. Phát hiện sớm đục thể thủy tinh bẩm sinh rất quan trọng vì các thương tổn sẽ không hồi phục nếu như không được đều trị ngay từ những tháng đầu tiên trẻ chào đời.

Glaucoma bẩm sinh
Là một bệnh mắt nặng, dễ dẫn đến mù lòa nếu như không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Do củng mạc ở mắt trẻ đàn hồi nhiều nên khi áp lực trong mắt tăng lên thì mắt giãn lồi. Khi đó, giác mạc to hơn bình thường. Khi giác mạc tiếp tục giãn lồi, sẽ xuất hiện nếp gấp, dần dần giác mạc bị phù và đục. Phù giác mạc kèm theo hiện tượng sợ ánh sáng, chảy nước mắt và phù đục giác mạc. Cần gửi trẻ đến bác sĩ mắt khám ngay để phát hiện bệnh.

Ung thư võng mạc

Có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt, 90% bệnh nhân là trẻ dưới 3 tuổi. Triệu chứng thường gặp nhất là ánh đồng tử trắng (hay dấu hiệu mắt mèo mù) và lác mắt. Cần khám lâm sàng kết hợp với siêu âm, chụp cắt lớp CT để khẳng định. Chỉ định điều trị tùy thuộc vào vị trí, kích thước của khối u cũng như trẻ bị một hay hai mắt. Các phương pháp điều trị bảo tồn hiện có là hóa chất, lạnh đông hoặc laser, tia xạ; hoặc phẫu thuật bỏ nhãn cầu nếu không còn khả năng điều trị bảo tồn. Tiên lượng của bệnh phụ thuộc vào kích thước và sự lan rộng của khối u. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng không những cứu giúp được tính mạng của trẻ mà còn có thể phục hồi chức năng của mắt bị bệnh.

(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)

Read More

Cận thị

Bình thường tia sáng hội tụ khi đi qua giác mạc, thủy tinh thể để rơi đúng vào mặt phẳng võng mạc, chuyển thông tin lên não và cho hình ảnh rõ nét.

Mắt cận thị, vì sức hội tụ quá mạnh hoặc là nhãn cầu quá dài, ánh sáng hội tụ trước mặt phẳng võng mạc, kết quả là hình ảnh ở xa bị mờ đi, tuy nhiên các hình ảnh ở gần thường vẫn rõ nét.

Để điều chỉnh hiện tượng này có thể dùng kính đeo, kính tiếp xúc để đưa hình ảnh hội tụ về mặt phẳng võng mạc. Ngoài ra còn có thể dùng Excimer laser để làm phẳng hơn độ cong giác mạc.

Read More