Một giải pháp ngăn chặn mù lòa

Hiện nước ta có khoảng 6,5% người mù do bệnh glôcôm, là nguyên nhân gây mù lòa thứ 2 nhưng tỷ lệ phát hiện bệnh lại rất thấp. Nhiều người chỉ đến viện khi đã muộn, thị lực đã không thể cứu vãn được. Tỷ lệ glôcôm trong một số cộng đồng dân cư chiếm tới hơn 2%. Điều đáng lưu ý, có 94% người dân không hiểu rõ hoặc mơ hồ về căn bệnh này. Vậy, bệnh glôcôm có nguy hiểm không, phát hiện như thế nào? Bài viết sau đây giúp độc giả hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

Bệnh glôcôm là gì?

Bệnh glôcôm hay còn được gọi là thiên đầu thống được dùng để gọi một nhóm bệnh có những đặc điểm chung là nhãn áp tăng quá mức chịu đựng của mắt bình thường. Đây là một bệnh nguy hiểm của mắt, thường gây đau nhức và mất thị lực vĩnh viễn không thể hồi phục.
Bệnh glôcôm được chia làm 2 thể, thể glôcôm góc đóng (hay gặp hơn ở châu Á do mắt nhỏ, tiền phòng nông là điều kiện cho glôcôm góc đóng xuất hiện và glôcôm góc mở (gặp phổ biến hơn ở các nước châu Âu và châu Mỹ).

Thị lực bình thường.

Ai dễ mắc?
Những người trên 35 tuổi, tuổi càng cao có nguy cơ mắc bệnh glôcôm càng lớn; Những người ruột thịt của bệnh nhân glôcôm; Bệnh nhân có tiền sử dùng corticoid kéo dài, có thể dùng corticoid tra mắt hoặc toàn thân; Những bệnh nhân có bệnh toàn thân như: đái tháo đường, cao huyết áp. Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác gây bệnh glôcôm có thể gặp ở mọi lứa tuổi như chấn thương, sau viêm màng bồ đào, sử dụng các thuốc tra có chứa corticoid kéo dài…
Theo kết quả nghiên cứu của Bệnh viện Mắt TW, bệnh nhân bị glôcôm góc mở, có tiền sử tra corticoid tại mắt kéo dài chiếm 31,7%, trong đó số người trong lứa tuổi lao động (25-59) và người nghèo chiếm 63,1%. Đây là điều đáng báo động về vấn đề lạm dụng và tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt trong cộng đồng.
Cách nhận biết
Bệnh glôcôm có nhiều thể bệnh và nhiều nguyên nhân khác nhau do vậy triệu chứng biểu hiện cũng rất khác nhau tùy thể loại bệnh. Các thể bệnh góc đóng biểu hiện thường cấp tính với các triệu chứng rất điển hình, các thể góc mở thường khó nhận biết nên thường bị bỏ qua đến giai đoạn rất muộn.
Bệnh glôcôm góc đóng thường có cơn cấp điển hình như: Bệnh khởi phát đột ngột buổi chiều tối, hoặc khi bệnh nhân đang cúi xuống đọc sách, hoặc sau những sang chấn tinh thần mạnh. Với biểu hiện mắt đột ngột đau nhức dữ dội từng cơn, lan lên nửa đầu cùng bên, bệnh nhân nhìn đèn thấy có quầng xanh đỏ như cầu vồng, thường buồn nôn hoặc nôn, đau bụng, vã mồ hôi, mắt đỏ lên và nhìn mờ ở nhiều mức độ, có thể chỉ mờ như nhìn qua màn sương nhưng cũng có thể giảm thị lực trầm trọng xuống còn đếm ngón tay hoặc bóng bàn tay. Trong một vài trường hợp  bệnh nhân thấy sợ ánh sáng, chảy nước mắt nhưng không tiết rử mắt, mi mắt sưng nề, mắt đỏ, giác mạc phù nề mờ đục.
Ngoài ra, có những trường hợp bị mắc bệnh glôcôm xuất hiện âm thầm, tiến triển chậm trong thời gian dài, nhiều  bệnh nhân không cảm thấy đau nhức mắt, một số trường hợp đôi khi thấy mắt căng tức nhẹ thoáng qua hoặc nhìn mờ như qua 1 màn sương rồi tự hết, những triệu chứng này thường không rõ ràng nên bệnh nhân ít để ý đến.

Mắt bị glôcôm.

Phát hiện sớm tránh mù lòa
Do nguyên nhân, cơ chế bệnh vẫn còn chưa rõ ràng nên rất khó khăn trong công tác phòng bệnh. Tuy nhiên có thể phòng tránh được mù loà do glôcôm bằng cách phát hiện sớm, điều trị kịp thời và theo dõi thường xuyên. Vì vậy, khi có những triệu chứng nghi ngờ người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám mắt, đo nhãn áp và xử trí kịp thời. Đồng thời, cần khám mắt định kỳ 6 tháng/1 lần để phát hiện sớm bệnh glôcôm.

Với trường hợp đã được phát hiện và điều trị song bệnh nhân mắc bệnh glôcôm nhất thiết phải đi khám định kỳ, để các bác sĩ nhãn khoa tư vấn, theo dõi thường xuyên theo một quy trình chặt chẽ nhằm kiểm soát được diễn biến bệnh, hạn chế tối đa tổn hại về thực thể và chức năng thị giác.   

Thạc sĩ Đặng Thanh Xuân

Read More

Glôcôm do... thuốc

Có một thực trạng hiện nay là người tự ý mua thuốc nhỏ mắt khá phổ biến. Nếu sử dụng những loại thuốc có thành phần corticosteroid kéo dài mà không có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa sẽ dẫn đến những biến chứng khôn lường mà điển hình là bệnh glôcôm.

Từ lâu, các corticosteroid tổng hợp (cortisone) được sử dụng chống viêm trong cơ thể một cách hết sức hiệu quả. Trong nhãn khoa, thuốc được sử dụng rộng rãi trong điều trị các bệnh viêm kết giác mạc, viêm màng bồ đào, viêm thần kinh thị giác... Cũng chính tác dụng chống viêm rõ rệt của thuốc mà trong thời gian khá dài, cortisone dưới dạng tra, tiêm, uống được sản xuất và sử dụng tràn lan, phổ biến ở tất cả các tuyến y tế trong điều trị bệnh về mắt. Thậm chí, người dân có thể tự mua thuốc có chứa chế phẩm cortcosteroid để điều trị tại nhà.

Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt kéo dàidễ mắc bệnh glôcôm.

Bên cạnh tác dụng tích cực của thuốc thì tác dụng không mong muốn trong trường hợp thuốc được dùng kéo dài, không đúng chỉ định có thể gây ra những biến chứng toàn thân hoặc tại chỗ như loét giác mạc do nấm, do vi khuẩn, đục thể thủy tinh... Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất tại mắt là tăng nhãn áp (glôcôm do corticosteroid) có thể dẫn tới mù lòa.
Trường hợp người bệnh sử dụng thuốc, các corticosteroid tổng hợp sẽ cạnh tranh với corticosteroid tuyến yên khiến việc sản xuất hydrolase bị ngừng trệ, các glycosaminoglycan không được giải phóng dẫn đến ứ trệ thủy dịch trong nhãn cầu gây tăng nhãn áp.

Sự ứ trệ thủy dịch trên bệnh nhân sử dụng corticosteroid diễn ra từ từ tăng dần nên tiến triển của glôcôm corticosteroid cũng âm thầm và hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Bệnh thường xảy ra trên mắt do sử dụng corticosteroid tra nhỏ mắt (polydexa, dexaclo,…) hay tiêm (hydrocortisone, dexamethasone,..), uống (prednisolon) kéo dài.

Phản ứng có thể xuất hiện khi bệnh nhân dùng thuốc liên tục khoảng 6 tuần, nhưng nhiều trường hợp bệnh tăng nhãn áp xuất hiện chỉ sau 2 tuần điều trị. Nhiều nghiên cứu cho thấy, glôcôm do corticosteroid thường xảy ra trên bệnh nhân nữ do bệnh nhân nữ dễ mắc các bệnh về mi, kết mạc và sử dụng thuốc nhiều hơn.

Bệnh thường được phát hiện tình cờ khi bệnh nhân đến khám các bệnh khác tại mắt nhưng đôi khi các triệu chứng cũng bị bỏ sót do biểu hiện không rõ ràng. Ở giai đoạn đầu, nếu ngừng ngay việc sử dụng corticosteroid, nhãn áp có thể điều chỉnh được về mức bình thường. Tuy nhiên, do tình trạng bán và sử dụng thuốc corticosteroid tràn lan nên bệnh glôcôm corticosteroid thường được phát hiện vào giai đoạn rất muộn.

Những bệnh nhân này thường đến khám khi bệnh xuất hiện đầy đủ các triệu chứng như các glôcôm khác như mất thị lực, mất thị trường vĩnh viễn, đau nhức mắt, nhức đầu dữ dội và nhãn áp tăng không thể tự điều chỉnh. Trong trường hợp này, bác sĩ nhãn khoa thường phải dùng tới thuốc hạ nhãn áp khá mạnh và đa số trường hợp phải phẫu thuật.

Tăng nhãn áp trong bệnh lý glôcôm sẽ gây tổn thương thần kinh thị giác.

Kết quả của phẫu thuật điều trị glôcôm corticosteoid thường không cao nếu chỉ dùng phương pháp thông thường do bản thân thuốc corticosteroid dùng kéo dài gây kích thích tăng sinh xơ, sẹo làm bít đường thông thủy dịch mới được tạo thành.

Để khắc phục tình trạng tái phát này, người ta phối hợp phẫu thuật với các thuốc chống chuyển hóa (5fluoro-uracil, mitomicine C - các thuốc sử dụng trong điều trị ung thư) hoặc đặt các van dẫn lưu nhân tạo. Tuy nhiên, các phẫu thuật này cũng hết sức phức tạp và không phải trường hợp nào cũng thành công như mong muốn.

Vì vậy, việc sử dụng corticosteroid cần được thực hiện đúng chỉ định và được giám sát chặt chẽ. Đặc biệt, bệnh nhân cần được kiểm tra nhãn áp thường xuyên trong quá trình sử dụng thuốc để tránh hậu quả xấu có thể xảy ra.         

  ThS.BS. Bùi Vân Anh

Read More

Đau mắt ngày hè

(SKDS) –  Nước ta ở đới khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm, mưa nhiều. Có tới 6 tháng trời nóng, trong đó 3 tháng cực điểm là từ tháng 6 đến tháng 9. Trong thời gian này các bệnh về mắt cũng có dịp để thể hiện…
Viêm kết mạc mùa xuân

Để giúp bệnh nhân vượt qua mùa nóng an toàn phải là nghệ thuật phối hợp các thuốc trên cùng với nước mắt nhân tạo. Giải thích, giáo dục cho bệnh nhân và người nhà tự giảm nhẹ gánh nặng bệnh tật cũng rất quan trọng. Đa phần các bệnh nhân sẽ giảm ngứa và ngừng day dụi nếu được chườm đá ngay trong cơn cộng với nhỏ nước mắt nhân tạo để trong ngăn mát tủ lạnh. Đội mũ rộng vành, kiêng nắng, kiêng nóng, đeo kính ngăn tia UV có gọng to ôm sát mặt sẽ giúp trẻ có thể chơi và học như những trẻ khác trong mùa hè.

Một bệnh lý mắt trong mùa nóng rất nhiều người biết và đáng ngại là viêm kết mạc mùa xuân. Nền nhiệt cao, đậm độ tia tử ngoại tăng vọt, nắng nhiều  khiến bệnh đang ổn định bỗng nặng lên. Rất nhiều các cháu thiếu niên (nam gặp nhiều hơn nữ) đến gặp chúng tôi trong những ngày hè vì căn bệnh này. Ngoài những biểu hiện lâm sàng đặc hiệu: nhú gai trên kết mạc sụn, thẩm lậu vùng rìa, ánh củng mạc mờ đục thì việc khai thác tiền sử sẽ giúp chúng tôi khẳng định chẩn đoán. Cơ địa dị ứng là đặc điểm rất quan trọng khi khai thác tiền sử bệnh. Hơn 80% các em sẽ than phiền về tiền sử hen xuyễn lúc còn nhỏ hoặc vẫn đang bị hen suyễn. Viêm mũi xoang dị ứng, viêm da cơ địa, dị ứng thức ăn cũng được coi là cơ địa dị ứng, mảnh đất màu mỡ để viêm kết mạc mùa xuân phát triển. Không cần những xét nghiệm đắt tiền trong labo, chỉ với câu hỏi cháu có bị ngứa hay không cộng với khám lâm sàng khiến ta có thể chẩn đoán chắc chắn tới 85%. Bệnh nhân viêm kết mạc mùa xuân khốn khổ vì ngứa, càng day dụi càng thích.
Một thể nặng của bệnh là viêm kết mạc quanh năm. Tính chất theo mùa xuân hè của bệnh đã không còn. Bệnh nhân bị ngứa quanh năm, tất nhiên dữ dội nhất là trong dịp hè. Trái ngược với những vất vả và khó chịu của bệnh nhân, vũ khí để chiến đấu với viêm kết mạc mùa xuân lại không có nhiều. Nhóm chống viêm có cortizol, hay gần đây là những thuốc điều hòa miễn dịch như cyclosporine A đã cho thấy tác dụng nhất thời của nó cũng như những biến chứng tiềm tàng rất nguy hiểm. Các thuốc bền màng dưỡng bào, kháng histamine H1, chống viêm không có cortizol phần lớn không làm bệnh nhân thỏa mãn.

Sơ đồ cấu tạo mắt

Viêm kết mạc “bể bơi”
Mùa hè là mùa của tắm mát, của các môn thể thao dưới nước. Các loại viêm kết mạc liên quan đến tắm nắng, bơi lội có thể phát sinh. Tuy không nhiều nhưng cũng nên biết để tự xử lý hoặc đi khám bệnh. Tắm nắng thái quá, không mang kính bảo vệ, tắm nắng khi đậm độ tia UV đang rất cao từ 10h sáng đến 2h chiều có thể gây bỏng da mi, xung huyết kết mạc, tổn thương biểu mô giác mạc. May thay màu da, màu lông mi và lông mày người Việt Nam chúng ta có nhiều sắc tố, ngăn cản tốt tia UV xâm nhập vào mắt nên những tai nạn như trên còn chưa gặp nhiều.
Với các cư dân ở các đô thị lớn, đi bơi trong các bể bơi công cộng chắc chắn sẽ có người bị đau mắt đỏ. Vì sao vậy? Việc bơi lội làm tăng cơ hội lây nhiễm của một loại vi khuẩn có tên là Chlamydia cùng họ với vi khuẩn gây ra bệnh mắt hột. Vi khuẩn này có thể từ bộ phận sinh dục lây vào mắt hoặc từ mắt sang mắt. Các bác sĩ Pháp còn gọi bệnh là viêm kết mạc bể bơi hay viêm kết mạc thể vùi trên người lớn. Biểu hiện của bệnh này là mắt đỏ, ra gỉ nhiều, kết mạc có hột đặc hiệu, giác mạc có thể bị ảnh hưởng: viêm giác mạc chấm và thẩm lậu giác mạc vùng rìa, viêm dưới biểu mô và màng máu. Một chu kỳ bệnh diễn tiến từ 3 đến 12 tháng. Chính vì vậy bệnh nhân nên đi khám để lấy đơn thuốc điều trị đặc hiệu: kháng sinh họ macrolit đường uống, tra nhỏ mắt các thuốc có tetracycline, neomycine hay quinolone kiên trì trong 3 tháng.

Đau mắt đỏ
Không ai sống trên đời lại thoát khỏi một lần đau mắt đỏ hay còn gọi là đau mắt dịch. Đáng tiếc là sau khi bị bệnh ta không thu được miễn dịch vĩnh viễn như với sởi hay thủy đậu. Chính vì thế có người sẽ bị lần thứ 2 rồi thứ 3... Thủ phạm là virus nhóm Adeno, có 6 loại dưới nhóm từ A tới F với 47 type huyết thanh khác nhau. Biểu hiện bệnh do Adenovirus trên mắt khá đa dạng: viêm kết mạc có hột cấp, viêm kết giác mạc dịch tễ, viêm thanh quản- kết mạc có sốt và viêm kết giác mạc có hột mạn tính…

Đây là bệnh lý có tính toàn cầu, gây dịch, thường xảy ra vào mùa nóng. Bệnh lây lan dễ dàng do virus có tính kháng cồn, tồn tại trên các bề mặt dụng cụ gia đình và cả dụng cụ y tế  tới... 35 ngày. Biểu hiện chung là triệu chứng nhiễm virus: sốt nhẹ, ho, đau họng, nổi hạch. Sau đó là các triệu chứng tại mắt rầm rộ, rất khó chịu: đỏ mắt, ra gỉ, cộm rát. Với thể viêm kết- giác mạc các triệu chứng của viêm giác mạc sẽ xuất hiện từ ngày thứ 7 đến 14: viêm biểu mô lan tỏa, viêm dưới biểu mô dạng đốm, đám thẩm lậu dưới biểu mô.

Bệnh nhân sẽ có nhìn mờ, chảy nước mắt, sợ sáng khác hẳn với các thể lành tính khác: không có nhìn mờ, sợ sáng, kết thúc nhanh và êm dịu. Một dạng kết thúc khác làm cha mẹ các cháu nhỏ ghê sợ đó là viêm kèm theo giả mạc. Khi có giả mạc việc điều trị sẽ khó khăn hơn, nên cho trẻ bóc giả mạc trong bệnh viện, thường sau 10 ngày bệnh mới có xu hướng lui giảm và khỏi. Thể có viêm thanh quản sẽ kèm với triệu chứng toàn thân nặng hơn: sốt cao, mệt mỏi, đau cơ, nôn mửa. May thay biến chứng vào giác mạc ở thể này lại rất ít. Đau mắt đỏ có xuất huyết dưới kết mạc rộng lại do các virus khác tên là Coxakie A24 và enterovirus gây nên. Tuy lây lan mạnh, làm bệnh nhân lo sợ nhưng lại khỏi nhanh và không có biến chứng.

Dù cho là virus gì thì cách đối phó của chúng ta cũng ít thay đổi. Vệ sinh tay, mắt, chống lây lan là quan trọng nhất. Rửa mắt bằng nước muối hoặc nước mắt nhân tạo các loại khi có người xung quanh bị đau mắt đỏ. Có thể dùng kháng sinh và các thuốc có steroides nhưng phải có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa mắt. Đừng quên chính bệnh viện là môi trường phát tán dịch trong mùa dịch do tần xuất gặp gỡ người bệnh- người lành trong bệnh viện là rất rất cao. Chính vì vậy trong những ngày đỉnh dịch không nên đến bệnh viện khi không cần thiết, cũng nên tránh chỗ đông người như siêu thị, thang máy. Công tác vô trùng, vệ sinh trong bệnh viện cần được lưu tâm hơn trong mùa nóng.

BS. Hoàng Cương

Read More

Cách ngừa cận thị ở tuổi học đường

Tại sao con mắt bỗng dưng trở thành cận thị. Cận thị tại sao lại xảy ra với người này mà lại không xảy ra với người kia. Để trả lời câu hỏi này người ta đã cố gắng tìm hiểu những con mắt thế nào sẽ chắc chắn bị cận thị? Đáng tiếc là cho đến nay vẫn chưa có lời giải thỏa đáng. Chắc chắn cận thị có yếu tố di truyền (do gen quy định) thế nhưng những yếu tố địa lý, xã hội, môi trường sống, chủng tộc, dinh dưỡng... cũng vai trò của nó và đan xen phức tạp.
Các hãng kính thuốc, máy móc phẫu thuật, dược phẩm đã thu được hàng tỷ tỷ đô-la rồi. Chúng ta hãy cùng nhau dốc sức nghiên cứu và thực hiện phòng bệnh ngay từ bây giờ. Với quan điểm đó, tôi xin mạnh dạn đưa ra những quan điểm phòng bệnh mới nhất đối với cận thị.
Hãy giữ khoảng cách làm việc bằng cách xa nhất có thể
Quan điểm này đã có gần 200 năm nay. Làm việc bằng mắt ở cự ly gần, cường độ cao sẽ là nguyên nhân chủ yếu gây ra cận thị. Học hành càng cao, một số ngành nghề đặc biệt dùng máy vi tính hay kính hiển vi sẽ là bạn đồng hành với cận thị không sớm thì muộn. Xem ra thoát khỏi công việc hay thói quen dùng mắt trong cự ly gần không phải là dễ. Đôi khi đó là miếng cơm manh áo, thăng tiến, học lực. Thế nhưng chúng ta cũng nên chủ động quyết định cuộc đời mình, với các em nhỏ thì cha mẹ hay thầy cô phải bảo vệ mắt cho con em mình. Đừng làm việc nhiều với cự ly nhỏ hơn 35cm. Các nghiên cứu cho rằng, việc đồng tử co khi nhìn gần, cơ thể mi cũng bị co thắt kéo theo việc tăng sản xuất thủy dịch, làm tăng nhãn áp, gây giãn lồi ra phía trước của mắt. Hệ lụy là việc trục nhãn cầu dài ra cùng với phát sinh cận thị trục.

Nên cho trẻ đi khám mắt 6 tháng 1 lần.     Ảnh: Trần Minh

Độ sáng đóng vai trò quan trọng Suy luận một cách logic thì chiếu sáng tốt sẽ giúp chúng ta không phải nhìn gần vào tài liệu, đồng tử co vừa phải, thể mi không bị co quắp quá đáng. Vô hình trung cận thị  do việc nhìn gần thái quá đã bị ngăn chặn nếu ta thực hiện tốt khâu này. Đèn vàng hay đèn quả lê hoặc đèn compac xem ra có vẻ không quan trọng nữa. Đơn giản chỉ là chiếu sáng tốt mà thôi. Nguồn sáng cho trẻ ở nhà nên để ở phía sau và trên cao. Nếu không thì cũng không nên để trực diện dễ gây chói lóa và sinh nhiệt.  Ngoài công suất chiếu sáng (đơn vị là lux) thì độ rọi foot candella cũng rất quan trọng. Độ rọi tối thiểu Emc là khái niệm quen dùng của các nhà thiết kế hệ thống chiếu sáng. Chiếu sáng trong lớp học thích hợp là 320-400 lux. Bóng đèn huỳnh quang mắc song song với hệ thống cửa sổ, balad điện tử được khuyến cáo cho chiếu sáng lớp học, tuy nhiên cũng nên tận dụng tối đa ánh sáng mặt trời.

Tư thế ngồi học Tư thế ngồi học phụ thuộc nhiều vào hệ thống bàn ghế và độ chiếu sáng. Nhìn chung nên để mặt trẻ cách sách vở khoảng 35-40cm, mặt bàn nên có độ vát khoảng 15-20 độ so với phương nằm ngang để trẻ khỏi cúi gằm. Tư thế tốt còn làm trẻ học đỡ mệt mỏi, tránh gù vẹo cột sống sau này.

Thời gian học tập và làm việc
Vẫn từ điều 1 nếu mắt bị bóc lột quá đáng, ngoài việc gây mỏi và nhức còn là việc phát sinh cận thị. Cơ thể mi từ chỗ có thể co giãn dẫn đến co quắp (giả cận thị) rồi đến cận thị thực sự là cả một quá trình. Thế nhưng không phải ai cũng biết dừng lại đúng lúc hay được can thiệp đúng lúc để thoát khỏi cận thị. Không phải các nhà giáo dục đồng tình với quan điểm học 45 phút nghỉ 5 phút mà các nhà nhãn khoa cũng vậy. 5 phút nghỉ ngơi cho mắt, ra sân chơi đùa là hình thức giảm stress rất tốt cho mắt. Các giáo viên có sáng kiến đổi chỗ luân phiên cho học sinh thiết nghĩ cũng là sáng kiến hay để trẻ thay đổi cự ly học tập và cường độ điều tiết cho mắt. Đừng nên làm việc bằng máy tính hay chơi game quá 5h một  ngày. Nếu bạn không để tâm đến lời khuyên này thì cận thị hay tăng số kính cận sẽ tìm đếm với bạn với xác suất lớn hơn 80%. Singapore là nước rất thành công trong việc giảm trẻ em bị cận thị. Bí quyết của họ là giảm giờ học, tăng giờ chơi, tăng thời gian sinh hoạt ngoại khóa.  Nếu trẻ đã bị cận thị thì nên khuyến khích trẻ không đeo kính khi học, đọc ở nhà. Làm như vậy sẽ giúp các em duy trì được năng lực điều tiết vốn có của mình. Nhìn ra xa vô cực (trên 5m) cũng giúp cho mắt giảm được điều tiết, giảm hình thành hay tăng số cận thị.
 Di truyền và những yếu tố khác
Một nghiên cứu 1.114 trường hợp cận thị ở Mỹ cũng cho thấy một vài điều thú vị. Di truyền lại được nhắc đến. Tuy nhiên di truyền thì không thể thay đổi được, vốn chúng ta không thể lựa chọn ai sẽ sinh ra mình. Trên quy mô quần thể thì người da trắng bị cận thị nhiều hơn da màu, nữ bị nhiều hơn nam. Với vùng Nam Á như Việt Nam thì có vẻ như là một ngoại lệ: người da màu đeo kính cận tăng nhanh chóng. Người ta giải thích quá trình đô thị hóa chóng mặt và chuyển đổi kinh tế là nguyên nhân thay đổi lối sống cho một bộ phận dân cư nơi đây, kèm theo là sự gia tăng cận thị. Tuổi sinh đẻ cao, mẹ nghiện thuốc lá, sinh non... dễ gây cận thị cho con cái hơn. Mặc dù đã mất công sức lưu tâm đến: học vị của cha mẹ, bệnh tật của mẹ, phát triển thể chất của con trong bụng mẹ và sau sinh, chỉ số phát triển khác của cơ thể... song nghiên cứu trên không đưa thêm được một khuyến cáo nào có sức mạnh đáng kể.
Chế độ dinh dưỡng
Có quá nhiều yếu tố dinh dưỡng được coi là để giúp đề phòng hay giảm tăng số cận. Các vitamin được khuyên dùng là A-C-E-B2-D. Các khoáng vi lượng kẽm, selene, brôm, magne, canxi... cũng được coi là có vai trò trong cận thị. Thế nhưng đa phần các nghiên cứu đều nhắc đến vai trò quan trọng của vitamin E, vitamin C và selene. Các vitamin và khoáng chất này nên được dùng hằng ngày như hình thức bổ sung vào thức ăn với liều nhỏ, dùng lâu dài. Do còn có lợi cho phát triển tim mạch, não bộ của trẻ đang lớn nên quan điểm dùng thực phẩm chức năng hay thực phẩm bổ sung là khá cởi mở. Các bậc cha mẹ nên quan tâm đến điều này bởi dùng thực đơn cưỡng bức đối với trẻ là điểu rất phức tạp và khó thực hiện. Trong khi đó thực phẩm chức năng lại làm chúng ta nhàn hạ hơn nhiều.
Rất có thể ai đó sẽ than phiền rằng tôi đã làm đủ những điều trên mà con tôi vẫn cận thị. Thế nhưng ít ra con cái bạn sẽ cận nhẹ hơn, ít tăng số hơn, ít biến chứng hơn là điều tôi dám chắc chắn.

BS. Hoàng Cương (BV Mắt TW)

Read More

Ngừa tai nạn mắt dịp lễ hội, du xuân

Ai đó là bác sĩ, nhất lại là bác sĩ Khoa Chấn thương thì đã quá quen với các tai nạn con mắt xẹp lép đầy máu, bệnh nhân đau đớn và khuôn mặt tái mét luôn miệng run rẩy hỏi “có cứu được không bác sĩ?”. Gia đình, người thân của họ thì đứng đầy ở ngoài. Tất cả đều lo lắng vì “Giàu hai con mắt, khó hai bàn tay” mà. Trách nhiệm đè nặng lên giới chuyên môn chúng tôi, cả căng thẳng và xung đột nữa. Xong đợt điều trị thị lực của những bệnh nhân chấn thương nhãn cầu thường thiệt hại ít nhiều nếu không nói là đáng thất vọng. Bởi con mắt chỉ có thể tích 4cm³, cấu trúc thần kinh quang học rất tinh vi. Chấn thương dù là nhẹ cũng có thể gây xê dịch hay tổn hại cấu trúc bên trong của nó. Khả năng nhiễm khuẩn cực cao, các mô lại phần lớn không thể tái sinh như các mô phần mềm khác... Như vậy phải chủ động phòng ngừa, đừng để xảy ra chấn thương mắt.

47% tai nạn mắt xảy ra lứa tuổi 18-45, lứa tuổi lao động kiếm sống; 25% chấn thương mắt trên trẻ em. Như vậy tai nạn mắt tấn công vào dân số trẻ và các công dân tương lai. Phòng tránh tai nạn mắt muốn làm tốt phải có sự tham gia của toàn xã hội, các biện pháp phòng ngừa phải thường xuyên và rộng khắp.
Tai nạn có thể xảy ra mọi lúc mọi nơi. Thế nhưng ở nhà là nhiều nhất: 47%, khi vui chơi nhất là chơi thể thao: 15%, 16% do công việc, 12% do tai nạn giao thông, 14% là trong các hoàn cảnh khác.
Tai nạn sinh hoạt, tai nạn khi ở nhà: Cành cây trang trí dịp Tết chọc vào mắt, mỡ nóng bắn vào mắt, va đập hoặc bị vật sắc nhọn chọc vào khi vui đùa...

Bác sĩ kiểm tra thị lực cho bệnh nhân bị chấn thương mắt do pháo nổ.  Ảnh: Hà Phương

Một số nguyên tắc quan trọng xử trí tai nạn mắt Chúng ta nên nhớ mấy nguyên tắc sau đây khi sơ cứu cho bản thân và người thân nếu chẳng may bị tai nạn mắt: - Không nên ấn đè mạnh hay day dịt vết thương ở mắt. - Không nên cố gắng tự lấy dị vật đang ở trên mắt. - Bị chất lỏng vào mắt gây bỏng nên rửa mắt dưới vòi nước khoảng 15 phút. - Không tự tra nhỏ thuốc hay tra thuốc mỡ vào mắt. - Với vết thương có chảy máu chỉ nên băng che, vết thương có sưng nề và bầm tím có thể đắp đá hoặc nước lạnh. - Nếu bị bụi vào mắt có thể nhúng mắt vào bát hoặc cốc nước, mở mắt to và chớp mắt 4-5 lần để bụi trôi ra. - Khám mắt ở cơ sở chuyên khoa gần nhất.

Đeo kính bảo hộ trong những công việc có thể nguy hiểm đến mắt là biện pháp phòng ngừa chính chứ không phải là độ khéo tay. Các bà nội trợ hãy hình dung kính sẽ hữu hiệu ra sao nếu bạn phải lau chùi nhà vệ sinh và khu bếp bằng các loại dịch tẩy rửa có độ acid hay xút cao, khi chúng ta lấy đồ trong vi sóng hay lò nướng hay đang xào nấu với chảo mỡ. Mở chai sâm-panh, chai bia, nắp lon trong những năm gần đây cũng gây nhiều tai nạn. Các đấng mày râu nên cẩn trọng khi thực hiện những thao tác này.  Còn trẻ em thì sao? Người lớn sểnh ra không để ý thì trẻ em có nguy cơ bị tai nạn. Ngày vui bỗng hóa buồn là do vậy. Dặn dò, tạo không gian vui chơi an toàn cho trẻ, giám sát là chưa đủ. Tai họa có khi chính là món quà hay đồ chơi chúng ta tặng trẻ em. Đầu xuân năm 2010, Bệnh viện Mắt TW đã cấp cứu hàng chục ca tai nạn do súng bắn bi, pháo hoa, pháo thăng thiên có xuất xứ từ Trung Quốc. Đành rằng trong những dịp lễ tết rất khó từ chối yêu cầu về đồ chơi của trẻ, nhưng chúng ta nên biết từ chối chính vì sự an toàn của chúng.
Các bác sĩ nhãn khoa khuyên các bậc cha mẹ nên xem kỹ những ghi chú trên đồ chơi, để từ đó chọn lựa được những món quà phù hợp với lứa tuổi và sự phát triển của trẻ. Tránh mua đồ chơi có những chi tiết nhọn, nhô ra hoặc có thể bắn ra được. Luôn để mắt đến trẻ khi chúng chơi những đồ chơi hoặc những trò chơi có nguy cơ gây chấn thương.
Tai nạn khi tham gia sửa chữa nhỏ, trang trí trong nhà cũng  không hiếm và thường rất nặng. Đeo kính bảo hộ và  cẩn trọng khi khoan tường, khi đóng đinh, khi dùng máy mài, máy đánh bóng, cưa cắt... vì những hoạt động này hay làm các mảnh vụn kim loại bắn ra xuyên vào mắt. Đừng để trẻ em đứng gần chỗ người lớn làm việc. Còn chính người lớn thì nên đeo kính hoặc tốt hơn là tấm che mặt bằng plastic khi tham gia những công việc có thể gây hại cho mắt.
Với nhiều người Việt Nam, cành đào cây quất và một vài loại cây cảnh khác là linh hồn của ngày Tết. Thế nhưng, ẩn chứa trong đó là những mối nguy hiểm: những bóng đèn nhấp nháy và những vật trang trí khác. Những nhánh đào chĩa ra có thể nguy hiểm cho mắt. Thế nên, bạn phải hết sức cẩn thận khi lại gần hoặc di chuyển cây cảnh trong nhà bạn. Nên treo những vật trang trí làm bằng thủy tinh cách xa tầm với của trẻ để tránh những tai nạn thương tích đáng tiếc.
Chơi thể thao, du lịch, dã ngoại: Nhiều người chọn các môn thể thao hay du lịch, dã ngoại làm thú vui trong những ngày đầu xuân.
Chấn thương mắt khi chơi thể thao là nguyên nhân phổ biến gây mù loà vĩnh viễn vì những tương tác khi chơi thể thao là rất mạnh. Tại Mỹ có khoảng 40.000 ca chấn thương mắt do chơi thể thao mỗi năm. Nếu không bảo vệ mắt đúng cách khi tham gia những môn thể thao như bóng rổ, bóng đá cũng như những môn thể thao dưới nước và những môn có dùng vợt bạn có thể gặp phải những chấn thương nghiêm trọng về mắt.
Phong trào cầu lông nghiệp dư trong các công sở, nhà trường, phường xóm ngày càng phát triển. Tai nạn về mắt do vậy cũng tăng tương ứng.
Mọi người nên chủ động dùng những dụng cụ bảo vệ mắt thích hợp cho từng môn thể thao.
Đi chơi xa chúng ta nên chuẩn bị một bộ sơ cứu y tế. Trong đó nên để một chai muối rửa mắt 0,9%, ít bông băng và thuốc sát khuẩn để khi cần có thể rửa mắt và băng mắt.
Tham gia giao thông: tần suất tham gia giao thông tăng đột biến, rượu bia, vội vàng và thiếu quan sát là nguyên nhân của nhiều tai nạn mắt. Các nước sử dụng ôtô nhiều đã giảm đáng kể tai nạn ôtô do dân trí, công nghệ phanh và túi hơi. Tai nạn ôtô ở các nước phát triển nay chỉ còn 5% trong các tai nạn mắt. Còn ở ta thì... đáng ghê sợ, phần lớn là tai nạn xe máy, kể cả có đội mũ và không đội mũ bảo hiểm. Tương tác lực quá mạnh trong tai nạn xe máy là nguyên nhân mù lòa của nhiều bệnh nhân trẻ rất đáng tiếc.
Không có cách nào khác, khi hạ tầng giao thông còn yếu kém, là ý thức của người tham gia giao thông. Một số người dễ sốc nổi kể cả khi uống rượu bia và không uống, ẩu vội và coi thường luật giao thông... Thật đáng sợ nếu những người này tham gia giao thông. Vậy chúng ta hãy tự răn mình: đã uống nhiều thì không lái xe và rằng hãy cẩn trọng khi ra đường.

  ThS.BS. Hoàng cương (BV Mắt TW)

Read More

Những dấu hiệu ở mắt cần phải đi khám ngay

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” đó là phương châm để bảo vệ sức khỏe từ bao đời nay. Ai cũng thấy đó là phương pháp hữu hiệu, rẻ tiền, an toàn nhưng không hề dễ thực hiện. Rất ít người ở thời còn sung sức lại chịu khó bỏ thời gian, tiền bạc đi truy tìm bệnh tật hay thực hiện nghiêm túc chế độ dinh dưỡng, khám bệnh định kỳ. Đối với đôi mắt, vốn quý của mỗi người cũng vậy. Bài viết sau xin đề cập về việc khám mắt.

Đừng quên khám mắt định kỳ Các bác sĩ mắt của Mỹ lên lịch thăm khám mắt trong đời người như sau:
- Lần đầu tiên ngay sau khi sinh ra bởi bác sĩ nhi hoặc bác sĩ mắt nếu thấy cần tư vấn.
- Lần thứ 2 khi trẻ được khoảng 3 tuổi, lứa tuổi được cho là đã có thị giác hai mắt, để phát hiện những vấn đề về lác hoặc khúc xạ, nếu có nhược thị thì vẫn còn cơ may cứu chữa.
- Lần thăm khám trước khi nhập học tiểu học, khoảng 6 tuổi, càng nên cho trẻ đi khám nếu thấy có vấn đề gì bất thường hoặc tiền sử gia đình có nhiều người mắc bệnh về mắt.
- Tuổi 13 cũng là tuổi nên cho trẻ đi khám thường quy thêm một lần nữa.
- Bắt đầu học đại học hoặc kết thúc trung học cũng là giai đoạn nên khám mắt để hướng nghiệp cho bản thân. Một số ngành nghề đòi hỏi con mắt tinh tường, hoạt động cường độ cao. Không phải ai cũng đáp ứng được những tiêu chuẩn về mắt của một số ngành nghề đặc biệt: phi công, chuyên gia máy tính...
- Sau tuổi 40, cứ 2 năm bạn nên khám mắt một lần để tầm soát bệnh glôcôm, lão thị...
- Sau 65 tuổi nên khám mắt hằng năm. Cùng với tuổi tác, bệnh đục thể thủy tinh, glôcôm, thoái hóa hoàng điểm cũng sẽ tăng tương ứng.
Nếu theo lịch trình như trên thì việc khám mắt có vẻ không làm bạn mất nhiều thời gian lắm. Thế nhưng đáng tiếc vẫn có nhiều người phải chịu cảnh mù lòa suốt đời vì quên khám mắt. Một số bạn trẻ đến tuổi vào đại học hoặc thi bằng lái môtô mới biết rằng một mắt của mình đã mù không biết từ bao giờ (nhược thị do không nhìn). Hóa ra họ bị viễn thị hoặc cận thị số cao ở một bên mà không hề biết, chỉ nhìn bằng một mắt còn lại. Khi phát hiện ra thì đã quá muộn. Sau tuổi 60 thì các vấn đề về mắt cũng tăng lên. Ngoài những bệnh do lão hóa: lão thị, đục thể thủy tinh, thoái hóa hoàng điểm thì một số  bệnh lý nội khoa khác cũng tham gia tàn phá con mắt như tiểu đường, tăng huyết áp...Chúng tôi gặp các bệnh nhân này ở 2 trạng thái. Nhóm hăng hái đi khám do các bệnh nhân này đã nghỉ hưu có nhiều thời gian nhàn rỗi, chăm đọc sách và tra cứu, con cái rất quan tâm đến sức khỏe các cụ. Nhóm lười đi khám phần lớn là những người bi quan, tủi thân do không ai quan tâm chăm sóc đến mình, kinh tế khó khăn nên để buông trôi các vấn đề về mắt. Cả hai trạng thái trên đều là thái quá và không có lợi cho bản thân bệnh nhân, gây khó khăn trong việc theo dõi và điều trị cho giới chuyên môn.

Khi nào nên đi khám mắt ngay? - Cảm giác nhìn mờ nhiều và đột ngột. - Cảm giác nhìn đôi: nhìn một thành hai. - Nhìn thấy nhiều vật thể trôi nổi trước mắt, thấy chớp sáng trong mắt. - Nhìn thấy vật méo mó hoặc xoắn vặn. - Đỏ mắt nhiều. - Đau nhức mắt nhiều. Những dấu hiệu khác như nhìn hơi mờ, ngứa mắt, khô rát mắt, ruồi bay trước mắt, thấy có quầng đen, thay đổi về hình dáng mi nhãn cầu... cũng nên xếp lịch khám bác sĩ chuyên khoa mắt sớm.

Những vấn đề về mắt của người cao tuổi
Đục thể thủy tinh chắc chắn vẫn là nguyên nhân số 1 gây mù lòa cho người cao tuổi. Thật may là chúng ta đã có một vũ khí hữu hiệu để đương đầu với chúng đó là phẫu thuật. Mạng lưới chăm sóc mắt khắp các tỉnh thành đều có thể phẫu thuật tốt căn bệnh này. Bên cạnh đó là các đội phẫu thuật lưu động xuống tận các huyện vùng sâu, vùng xa phẫu thuật theo hẹn. Phương pháp Phaco từ một phẫu thuật kỹ thuật cao nay đã gần như phổ cập tại các tỉnh/thành đem lại con mắt tinh tường chỉ sau khoảng 15 phút phẫu thuật, gần như không đau đớn. Hằng năm chúng ta có khoảng 1 triệu người được mổ thể thủy tinh. Đây là phẫu thuật được thực hiện nhiều nhất trên thế giới hiện nay.
Khoảng 90% các bệnh nhân sẽ xuất hiện bệnh võng mạc tiểu đường sau 10 năm sống chung với bệnh tật. Mù lòa do bệnh võng mạc tiểu đường chiếm từ 5-10% tổng số người mù. Lịch thăm khám mắt cho bệnh nhân tiểu đường nói chung là khám ngay sau khi phát hiện tiểu đường. Sau đó khám lại hằng năm. Khi mang thai hoặc tiểu đường đã có biến chứng thì 6 tháng/1 lần. Tiểu đường týp 1, tiểu đường đã có biến chứng tăng sinh võng mạc đòi hỏi khám thường xuyên hơn. Các bệnh nhân nên tuân thủ lịch khám lại của các bác sĩ mắt.
Thoái hóa hoàng điểm: Khoảng 25% bệnh nhân trên 65 tuổi sẽ có vấn đề về hoàng điểm. Chắc chắn nếu không điều trị hoặc phòng ngừa thì họ sẽ bị mất thị lực trung tâm, không thể đọc sách hay lái xe, chất lượng cuộc sống sẽ đen tối như con mắt vậy. Điều trị thoái hóa hoàng điểm cho dù gần đây đã có nhiều tiến bộ nhưng nhìn chung vẫn là tốn kém nếu không nói là xa xỉ. Vì vậy phải nói lại quan điểm phòng bệnh sẽ tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt đúng trong thoái hóa hoàng điểm. Dinh dưỡng được nói nhiều trong phòng thoái hóa hoàng điểm. Thực đơn hằng ngày nên có nhiều vitamin A, C, E và sắc tố như các loại rau xanh thẫm, hoa quả màu vàng đỏ. Các loại thuốc bổ mắt nếu cần.

BS. Hoàng Cương (BV Mắt Trung ương)

Read More

Trẻ hóa cửa sổ tâm hồn

Cuộc sống càng hiện đại, các thiết bị điện tử ngày càng tân tiến thì đôi mắt của con người ngày càng yếu đi. Thị giác của con người hoạt động có giới hạn và bản chất của nó là để nhìn xa, nếu suốt ngày làm việc với máy tính, cộng với khối lượng sổ sách cao ngất, tối đến lại làm bạn với tivi, chắc chắn thị giác sẽ bị quá tải, nhức mỏi mắt sẽ xuất hiện và gia tăng độ cận thị.

Để có đôi mắt khỏe, chúng ta phải biết cách chăm sóc đôi mắt thường xuyên với các phương pháp sau:

Nghỉ ngơi thị giác: Cứ mỗi 20 phút làm việc với máy tính, đọc sách… nên dừng lại, nhắm mắt và thư giãn hoặc nhìn xa một khoảng cách 6m. Động tác đơn giản này cho hiệu quả rất cao trong việc làm giảm căng thẳng do nhìn gần quá lâu. 
Ngồi ngay ngắn khi làm việc: Ngực và lưng thẳng, hai bàn chân chạm hoàn toàn mặt đất là cách ngồi làm việc khoa học nhất, vì nó sẽ giữ cho mắt cách sách hoặc màn hình máy tính một khoảng cách giống nhau. Cách ngồi này còn tránh tình trạng thoái hóa đốt sống cổ hay gặp ở những người làm việc văn phòng.

Cấu tạo của mắt.

Đủ ánh sáng: Ánh sáng đóng vai trò quan trọng đối với thị lực. Ánh sáng để làm việc gần phải có cường độ gấp 3 lần cường độ ánh sáng trong phòng. Nên sử dụng kết hợp đèn bóng tròn và đèn neon chiếu sáng từ sau và trên xuống sẽ tốt hơn cho mắt.
Chú ý tới khoảng cách: Khoảng cách lý tưởng để đọc sách là khoảng cách đo từ chỗ đầu ngón cái đến cùi chỏ. Khi viết nên cầm cách đầu bút khoảng 2,5cm để tránh phải nghiêng đầu để xem những gì ta đang viết. Khi đặt sách lên mặt bàn nên để nghiêng sách lên khoảng 10cm, như thế mắt sẽ đỡ mỏi.
Tích cực hoạt động ngoài trời: Vì các hoạt động này thường đòi hỏi thị giác xa hơn là thị giác gần.
Tập thể dục cho mắt thường xuyên: Đây là cách tốt nhất để duy trì độ linh hoạt và độ trong của mắt. Bạn có thể áp dụng bài tập sau: thẳng lưng, mặt hướng về phía trước, không cử động mặt, chuyển động tròng mắt lên, xuống, sang trái, sang phải. Chuyển động tròng mắt từ góc trên bên phải sang góc dưới bên trái, rồi lại từ góc trên bên trái sang góc dưới bên phải. Tiếp theo, cả hai mắt cùng chớp rồi lần lượt chớp từng mắt.
Ngủ đủ giấc: Ngủ không đủ giấc rất có hại cho mắt, bởi vậy trừ khi công việc quá bận, bạn không nên thức quá khuya. Buổi tối, trước khi đi ngủ, nhất là sau 22 giờ, bạn không nên uống quá nhiều nước để tránh bị sưng mắt khi ngủ dậy vào sáng hôm sau.
Dinh dưỡng đủ chất: Nên dùng nhiều thực phẩm giàu vitamin C, vitamin A và caroten, vì các chất này có tác dụng bổ gan sáng mắt, chống mệt mỏi cho mắt. Vitamin A chủ yếu có trong gan các loại động vật, dầu gan cá, lòng đỏ trứng. Caroten chủ yếu có trong cà rốt, cà chua, rau chân vịt, hẹ, quả hạnh, khoai lang và trong các loại quả có màu vàng. Vitamin C có trong rau quả.
Đeo kính râm khi đi nắng: Tia UVA và UVB từ mặt trời là “kẻ thù” gây ung thư da và suy giảm thị lực. Chính vì thế, bạn cần hạn chế để mắt tiếp xúc với ánh nắng mặt trời bằng cách đeo kính râm đủ tiêu chuẩn và đội mũ nón.
Dùng kính trợ giúp thị giác gần: Việc đeo kính trợ giúp cho thị giác gần như: đọc sách, học bài, may vá, vẽ tranh hay làm máy tính là rất cần thiết, đặc biệt đối với người bị các tật khúc xạ hoặc có bất đồng khúc xạ. Kính trợ giúp cho thị giác gần được đeo ngay cả khi thị lực là 10/10 và người đó vẫn chưa bị lão thị. Việc đeo kính này giúp làm việc gần thoải mái hơn, kéo dài hơn vì nó làm giảm các nỗ lực về mặt thị giác. 

  BS. Hiền Thu

Read More

Thực phẩm tốt cho mắt

Đôi mắt có một vai trò quan trọng nhất giúp con người cảm nhận, nhìn thấy cuộc sống muôn màu. Tuy nhiên, do thời gian tuổi tác, ô nhiễm môi trường, cường độ làm việc... đôi mắt không tránh khỏi mệt mỏi, già nua,... Những thực phẩm sau đây giúp cho mắt khỏe, đẹp... thậm chí tăng sức đề kháng phòng ngừa một số bệnh lý về mắt.

Thực phẩm chứa nhiều vitamin A: Vitamin A và tiền chất của nó (beta-carotene) có nhiều trong gan động vật, sữa bò, sữa cừu, sữa dê, lòng đỏ trứng gà, dầu gan cá, cà rốt… Các loại rau có lá xanh đậm như rau ngót, rau đay, rau dền, rau muống, rau lang, rau thơm… hoặc các loại quả màu vàng cam như gấc, đu đủ chín, cà rốt, cà chua… có chứa nhiều beta-carotene. Tiền chất này sẽ được men trong thành ruột và gan chuyển hóa thành vitamin A. Nếu ăn đầy đủ thực phẩm cung cấp vitamin sẽ hạn chế chứng quáng gà, bệnh khô mắt. Ở một người bình thường nhu cầu vitamin A hàng ngày người lớn 3.000 – 5.000 đơn vị mỗi ngày; trẻ em <10 tuổi 1.500 – 4.000 đơn vị mỗi ngày.

Kẽm có nhiều trong hải sản.

Thực phẩm giàu vitamin B₂: Trong thiên nhiên, vitamin B₂ có trong tất cả các tế bào sống. Các loại thực phẩm chúng ta dùng hằng ngày như: ngũ cốc, rau xanh, đậu các loại, thịt, trứng, sữa, tim, thận, gan, lách... đều có vitamin B₂ (tỷ lệ mất vitamin B₂ khi chế biến thức ăn khoảng 15 - 20%). Hàm lượng vitamin B₂ trong động vật cao hơn thực vật. Vitamin B₂ đảm bảo cho võng mạc và giác mạc chuyển hóa được bình thường. Nếu thiếu mắt sẽ bị ngứa, rát bỏng, sợ ánh sáng, chảy nước mắt.

Viêm bờ mi hoặc loét mi. Sung huyết mắt. Viêm kết mạc kết tụ quanh rìa. Viêm giác mạc chấm nông hoặc viêm kết, giác mạc bong. Dẫn đến hoại tử và loét sâu (không do vi khuẩn), quáng gà, đục nhân mắt... Nhu cầu vitamin B₂ mỗi ngày cho cơ thể: tuỳ thuộc giới tính, lứa tuổi như: ở trẻ sơ sinh đến 6 tháng tuổi: 0,4mg; 6 - 12 tháng: 0,5mg;  4- 6 tuổi: 1,1mg; 15-18 tuổi: 1,8mg.  Sau tuổi đó lại thấp dần; từ 51 tuổi trở đi chỉ cần 1,2mg/ngày.

Thực phẩm chứa nhiều kẽm: Kẽm có nhiều trong hải sản nhiều nhất ở hàu, thịt bò, thịt lợn nạc… Kẽm được biết đến là một chất chống oxy hóa quan trọng đối với sức khỏe mắt và cần thiết cho chức năng hệ thống miễn dịch. Hàm lượng kẽm trong thực phẩm rất đa dạng và khác nhau. Tùy độ tuổi sẽ có nhu cầu kẽm khác nhau như: Giai đoạn 1-3 tuổi cần 3mg kẽm/ngày; Giai đoạn 4-8 tuổi cần 5mg kẽm/ngày.

  Bác sĩ Phan Hữu Phước

Read More

Hậu quả khi bị nấm mắt?

Cách đây 1 năm, tôi bị ngứa ở mắt, chói mắt rất khó chịu. Tôi đi khám tại chuyên khoa mắt, được bác sĩ cho làm một số xét nghiệm và chẩn đoán bị nấm mắt. Bác sĩ cho thuốc điều trị nhưng khi hết thuốc tôi ngại đi khám lại nên vẫn sử dụng thuốc cũ đã kê đơn nhưng không thấy khỏi nên tôi rất lo lắng. Xin hỏi, bệnh nấm mắt có thể gây những hậu quả gì cho mắt?

Bùi Xuân Hằng(Thái Nguyên)

Bệnh nấm mắt có thể gặp ở nhiều đối tượng gây ra sự khó chịu và lo lắng cho bệnh nhân. Khi bị nấm mắt, người bệnh thường có biểu hiện chói mắt, cộm, nhói, đau. Có trên 50 loài nấm mốc tồn tại trong môi trường sống nhưng nguồn nhiễm nấm chủ yếu là từ thảo mộc, trong đó nấm sợi là chủ yếu. Trong điều trị nấm mắt, điều trị tại chỗ là chính nhưng yêu cầu người bệnh phải tuân thủ chỉ định điều trị, có thể kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần.

Ảnh minh họa (nguồn Internet)

Trong thư, bạn không nói rõ bị nhiễm loại nấm gì, thuộc loại nặng nhẹ thế nào nhưng bạn đã được khám và kê đơn, bạn không nên bỏ dở điều trị vì nếu không thực hiện đúng chỉ định có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho mắt như viêm loét giác mạc, thủng giác mạc… dẫn tới mù loà.

BS. Nguyễn Thu Hà

Read More

Mắt khô, rát do làm việc nhiều với máy tính

Tôi cận thị đã 4 năm nay. Do môi trường làm việc tôi phải tiếp xúc nhiều với máy tính. Gần đây mắt tôi thường xuyên có hiện tượng xốn, rát mắt và khô mắt. Vậy tôi phải làm gì để cải thiện bệnh của mình. Mong bác sĩ tư vấn giúp

Trịnh Thế Huy

Chào Huy,

Những triệu chứng như bạn kể trên thường gặp ở những người thường xuyên tiếp xúc với máy tính. Để cải thiện triệu chứng này bạn nên thực hiện một số biện pháp sau:

  -    Không nên điều tiết mắt quá lâu. Cần phải có chế độ cho mắt nghỉ ngơi hợp lý (khoảng 1h làm việc thì cho mắt nghỉ ngơi 5 phút).

-    Tránh đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng.

-    Khi đi vào những nơi có môi trường nhiều bụi bẩn cần mang kính để bảo vệ mắt không bị tổn hại.

-    Sử dụng một số loại nước mắt nhân tạo làm tăng độ nhớt cho giác mạc hay sử dụng một số thuốc nhỏ mắt
  (Osla, V.rhoto…) làm dịu mắt, mát mắt và mắt không bị khô.

  -    Ngoài ra bạn nên sử dụng một số thức ăn chứa vitamin A (rau xanh, trứng, cá hồi, cà rốt…) có tác dụng bổ mắt, sáng mắt.

Sau khi thực hiện những bước trên mà biểu hiện của mắt vẫn không cải thiện, bạn nên đến bệnh viện chuyên khoa về mắt khám và có cách điều trị thích hợp

Chúc bạn chóng khỏe,

Read More

Xốn mắt, khô mắt do môi trường phải làm gì

Tôi làm nghề xây dựng, hằng ngày phải tiếp xúc nhiều với bụi bẩn. Dạo này mắt tôi thường có cảm giác xốn, khô mắt, mắt có nhiều ghèn khi ngủ dậy (có lúc ghèn có màu đen). Vậy tôi phải làm gì để cải thiện tình trạng trên. Mong bác sĩ tư vấn giúp.

Chào Anh Cường,

Do môi trường làm việc của anh phải tiếp xúc quá nhiều bụi bẩn, chính tác nhân này gây nên những biểu hiện về mắt như hiện nay.
*  Biện pháp phòng ngừa:

Để tránh tình trạng này và bảo vệ mắt khỏi các tác nhân gây hại này Anh nên làm những công việc sau:
-    Hằng ngày khi làm việc nên sử dụng kính để bảo vệ mắt khi đi vào những nơi ô nhiễm, nhiều bụi bẩn.
-    Hạn chế tối đa có thể việc đi vào các khu vực nhiều bụi bẩn. VD ở công trường nhưng có thể tìm những nơi
     ít bụi hơn để đứng khi có thể.
-    Tránh làm việc bằng mắt quá lâu ( ngồi máy tính, xem tivi, đọc sách báo….)
-    Bổ sung những loại thực phẩm chứa nhiều vitamin A (lòng đỏ trứng gà, sữa bò, dầu gan cá, gan động vật,
      cà rốt, cà chua…).
-    Và điều quan trọng hơn hết là môi trường làm việc của Anh có nhiều bụi bẩn, vì vậy Anh nên tập cho mình
     một thói quen vệ sinh mắt hàng ngày bằng các thuốc nhỏ mắt với thành phần là nước muối sinh lý nhằm loại
     bỏ các bụi bẩn ra khỏi mắt. Và nếu có điều kiện hơn nữa, có thể sử dụng một số loại thuốc nhỏ mắt ngoài
     thành phần là nước muối sinh lý còn có thêm thành phần giúp cải thiện các triệu chứng khô mắt, mỏi mắt VD
     Osla. Việc nhỏ mắt thường xuyên bằng Osla hoặc nước muối sinh lý cũng giúp loại bỏ ghèn, tình trạng mà
     Anh hay gặp phải hiện nay.

Chúc Anh chóng khỏe,

Read More

Dùng kính áp tròng có tốt không

Tôi bị cận đã nhiều năm nay, hiện tại là 4,5 độ, đôi lúc cảm thấy vướng vì phải dùng mắt kính thường xuyên, tôi muốn chuyển sang dùng kính áp tròng. Cho tôi hỏi mang kính áp tròng có tốt cho mắt hơn kính bình thường không. Nếu đeo thường xuyên thì có ảnh hưởng gì đến mắt.

Chào Chị Hà,

Hiện nay, do một số lý do về thời trang thẩm mỹ, tính tiện dụng, đặc thù công việc nên một số người quyết định chuyển sang sử dụng kính áp tròng. Tuy nhiên, việc sử dụng kính áp trong không đơn giản giống như bạn dùng kính cận có gọng bình thường.
Việc tháo kính ra vào thường xuyên có thể gây trầy, xước giác mạc hoặc những chấn thương nhỏ bình thường không thể thấy được. Những vết xước này nếu không điều trị ngay để lâu ngày có thể gây viêm loét giác mạc, làm giảm thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa. Ngoài ra người đeo kính áp tròng còn có nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng từ dung dịch rửa kính.
Mặt khác, do đặc thù của nước ta với khí hậu nóng ẩm (dễ sinh sôi vi khuẩn, nấm…) và khói bụi thường xuyên gây tổn các tổn hại về mắt (khô mắt, loét giác mạc….)
Sử dụng kính áp tròng không đơn giản, vì kính phải được vệ sinh thường xuyên theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Với những lý do đó, nếu không vì đặc thù công việc (chơi thể thao, làm việc vận động nhiều…) thì bạn nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định dùng kính áp tròng.
Trong một số trường hợp phải dùng kính áp tròng bạn nên lưu ý những điều sau:
-    Bỏ kính ra khi đi ngủ bởi vì quá trình oxy hóa có thể bị cản trở gây nên viêm giác mạc và làm cho kính bị
      mờ.
-    Phải thường xuyên vệ sinh kính áp tròng
-    Dùng loại kính phù hợp cho mắt của mình (theo hướng dẫn của bác sĩ) và cần thay đổi định kỳ theo thị
     lực của mỗi người
-    Khi không dùng kính áp tròng nữa bạn nên cất vào hộp kính riêng của nó.
-    Trong quá trình đeo kính thấy có biểu hiện khó chịu nào cho mắt cần đi khám bác sĩ ngay.

Chúc bạn tìm ra phương pháp tốt cho mắt của mình.

Read More

Đột nhiên mắt ko thấy gì trong khoảng 5 phút ?

Việc là hôm trước bạn gái em có kể với e là có lúc bạn ấy đi chợ vào khoảng 4 5h chiều thì mắt đột nhiên không còn thấy đường nữa và nó kéo dài khoảng 5 phút thì thấy lại nhưng khá mờ. Và bạn ấy cũng có nói là khi đi học thì nhìn chữ trên bảng rất mờ. Em cũng có chở bạn ấy đi khám nhưng ko bít khám ở đâu. Toàn đến những nơi không có khám mà chỉ đo độ thôi. Em cũng kêu bạn ấy đo thử thì người ở đó nói bạn ấy bị cận nhưng ko nhất thiết phải đeo kính cận. Điều em thắc mắc là tại sao bạn ấy lại bị mù trong thời gian ngắn như vậy? Bạn ấy bị bệnh gì về mắt và có nguy hiểm ko ? Bệnh ấy có thể đến đâu để điều trị ? Mong sớm nhận được hồi âm.   Cảm ơn các anh chị. 

Chào bạn,
Chỉ với triệu chứng không nhìn thấy trong thời gian ngắn như bạn của bạn hiện đang gặp, chúng tôi cũng không có cơ sở gì rõ ràng để kết luận tình trạng đôi mắt của bạn ấy hiện nay. Tốt nhất bạn của bạn nên đến bệnh viện mắt hay các bệnh viện có chuyên khoa mắt để được tham khám cụ thể và được hướng dẫn chính xác hơn.
Tuy nhiên, ngay từ bây giờ bạn của bạn phải hạn chế điều tiết mắt, hạn chế đọc sách báo, xem tivi và tiếp xúc máy vi tính. Bạn nên khuyên bạn của mình đi khám để phát hiện bệnh càng sớm càng tốt.
Cảm ơn bạn đã quan tâm đến trang web của chúng tôi.

Read More

Cách sử dụng thuốc tra - nhỏ mắt

1. Rửa sạch tay trước khi tra – nhỏ thuốc
2. Tư thế bệnh nhân: Bệnh nhân có thể nằm hoặc ngồi ngửa đầu ra sau. Có thể nhờ người khác tra giúp hoặc tự tra cho mình.
3. Dùng ngón tay kéo nhẹ mi dưới và tra 1-2 giọt vào khe mi dưới mắt, giữ lọ thuốc càng gần mắt càng tốt nhưng chú ý không để đầu lọ thuốc chạm vào mi mắt hoặc kết giác mạc. Đối với thuốc mỡ, Gel, Cream… cũng chỉ cần một lượng nhỏ dài bằng hạt thóc và cách tra tương tự.
Tra – nhỏ xong bệnh nhân chớp nhẹ mắt vài cái cho thuốc tráng đều lên mắt.
Sau đó có thể nhắm mắt lại vài ba phút. Hoặc tra trước khi đi ngủ là tốt nhất.
Dùng khăn sạch thấm nước mắt hoặc thuốc mỡ thừa tràn ra quanh mắt.

4.   Khi cần sử dụng nhiều loại thuốc tra, nhỏ cùng một lúc thì lần lượt nhỏ các loại thuốc là dung dịch lỏng trước, các thuốc dạng mềm, rắn… sau. Mỗi loại cách nhau 5-10 phút (không nhỏ 2-3 loại cùng một lúc).

Nếu phải nhỏ nhiều lần thì cần tuân thủ theo y lệnh của Bác sĩ.

5.   Đối với trẻ em khi tra – nhỏ thuốc tránh để bé khóc, làm nước mắt chảy ra loãng thuốc nhỏ mắt và đẩy thuốc trào ra ngoài. Tốt nhất là tra thuốc khi bé đang ngủ.

6.   Lọ thuốc đã mở ra chỉ nên dùng trong vòng 15 ngày. Sau khoảng thời gian này, nếu còn thừa thuốc cũng nên bỏ đi vì có nguy cơ không còn đạt độ vô khuẩn, và không dùng thuốc quá hạn sử dụng.

7.   Không dùng thuốc nhỏ mắt nước đã bị vẩn đục, đổi màu (dù còn hạn dùng). Đối với dung dịch treo cần lắc trước khi sử dụng; khi dùng lâu ngày dung dịch treo có thể có hiện tượng thuốc lắng đọng vào kết – giác mạc (nhất là ở chổ bị tổn thương) do vậy cần dùng nước muối sinh lý ấm rửa nhẹ cho hết lắng đọng, sau đó tiếp tục nhỏ thuốc bình thường.

8.   Nếu nhỏ thuốc thấy cộm, đau nhức, ngứa hoặc sưng đỏ, phù nề, … thì phải ngưng thuốc và hỏi ý kiến Dược sĩ hoặc Bác sĩ chuyên khoa.

9.   Không được uống hoặc tiêm với bất kỳ loại thuốc tra – nhỏ mắt nào.

10. Một số loại thuốc có chống chỉ định nhỏ thuốc khi đang mang kính tiếp xúc, muốn mang lại phải sau 15 phút (đối với thuốc nước) và 30 phút đối với các dạng khác, vì thuốc có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng kính, gây tổn thương giác mạc, hoặc ngăn cản sự hấp thu của thuốc.

11.  Đọc kỹ bảng hướng dẩn kèm theo trước khi sử dụng.

Read More

4 nguyên tắc đơn giản giúp cho mắt tinh nhanh

Các chuyên gia người Mỹ đã đưa ra 4 nguyên tắc giúp mắt luôn tinh nhanh, cho dù bạn phải tập trung nhìn lâu trong một thời gian.

Các chuyên gia cho rằng, trước hết cần cân bằng thực đơn ăn uống với loại thực phẩm là cà rốt. Ngoài ra, nên ăn 3-4 miếng cam trong 1 ngày.

Thứ hai, nên chú ý các bài tập dành cho mắt. Bài tập đơn giản nhất là nhìn ra xa, sau đó đảo mắt nhìn về đồ vật ở gần.

5 phút cho mắt nghỉ ngơi là nguyên tắc thứ 3. Nếu bạn không để cho mắt nghỉ ngơi sẽ khiến mắt nhanh bị mệt mỏi.

Cuối cùng là một giấc ngủ ngon. Nếu bạn không thực hiện tốt điều này, thì không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến hệ miễn dịch, mà còn không có lợi cho mắt nữa.

 

Theo Dân Trí (My Jane)

Read More

Chọn kính mắt tốt

Khi ra ngoài nắng lâu, các tia cực tím có thể gây các bệnh về mắt như viêm giác mạc, đục thủy tinh thể, bỏng võng mạc, suy hoàng điểm..., làm mắt mờ dần. Vì vậy khi ra nắng, bạn nên đeo loại kính ngăn tia cực tím. Kính màu không chặn được tia này mà chỉ làm giảm ánh sáng đến mắt.

Kính có độ (kính thuốc) phải đạt những tiêu chuẩn sau:
- Bền, khó vỡ, được điều chế bằng những loại thủy tinh đặc biệt đồng nhất và có chiết xuất cao, khó trầy xước.
- Vị trí đeo trước mắt phải đúng tâm, nếu không sẽ gây mỏi mắt, nhức đầu, đau cổ.
Về gọng kính:
- Gọng kính áp sát trên mũi, tạo cảm giác nhẹ nhàng nhưng chắc chắn. Kính không được lỏng lẻo vì dễ gây trượt.
- Gọng áp nhẹ và song song với trán, phần gọng ở tai không được chặt quá.
Về tròng kính, hiện có 2 loại:
- Tròng nhựa được tổng hợp từ các loại nhựa hữu cơ, có ưu điểm là nhẹ, không vỡ; nhưng lại dễ trầy xước, độ trong suốt giảm sau một thời gian sử dụng. Kỹ thuật hiện đại đã tạo ra loại tròng nhựa rất mỏng, không vỡ và khó bị trầy xước.
- Tròng thủy tinh có ưu điểm là không trầy, giữ được độ trong suốt lâu nhưng lại dễ vỡ, nặng, nhất là những kính có độ cận - viễn cao.
Dù tròng kính được làm bằng thủy tinh hay nhựa thì vẫn phải đạt các yêu cầu: đồng nhất và trong suốt, có độ bền tốt, không dễ vỡ, không dễ xước (nhất là loại kính nhựa), chiết xuất cao và nhẹ. Ngoài ra, phải ngăn chặn được tia cực tím khi ra nắng, nhìn được chính xác, không gây lóa mắt, không làm mỏi và bảo vệ được mắt. Các loại kính rẻ tiền không đạt những tiêu chuẩn này nên thường gây ảnh hưởng xấu cho mắt. Ví dụ: Kính làm bằng thủy tinh chất lượng kém dễ gây nhức đầu, rất nguy hiểm khi lái xe. Kính không ngăn ngừa được tia cực tím có thể gây một số bệnh về mắt.

Mỗi người phải tùy theo cá tính, nghề nghiệp, quan điểm thẩm mỹ, bệnh tật và hoàn cảnh mà chọn cho mình một loại tròng với các đặc tính phù hợp:
- Kính nhựa: Thường dùng cho những người ít cẩn thận hay trẻ em để tránh bị vỡ.
- Kính đổi màu: Là những loại kính có màu thay đổi khi ra ngoài nắng hay vào trong nhà. Khi ánh sáng càng mạnh thì màu kính càng sậm. Loại kính này giúp cho mắt nhìn khỏi chói, mát mắt, đỡ nhức đầu.
- Kính ngăn chặn tia cực tím UV: Dùng khi ra ngoài nắng.
- Kính chống chói: Là những loại tròng được chế tạo đặc biệt, có phủ một lớp hóa chất để loại bỏ các tia phản chiếu. Khi đeo kính, mắt sẽ không bị chói và dễ chịu hơn. Kính này được dùng cho những người lái xe vào ban đêm hay thường xuyên phải làm việc ở những nơi có nhiều đèn, ánh sáng nhân tạo (máy tính, máy ảnh, truyền hình...).
- Kính siêu mỏng: Là loại kính rất nhẹ, có tính thẩm mỹ cao, thường được dùng cho những người cận, viễn nặng hay mổ cườm không đặt thủy tinh thể nhân tạo.
- Kính đơn tiêu: Là những kính có cùng một độ hội tụ để điều chỉnh cận thị, viễn thị, loạn thị hay đục thủy tinh thể.
- Kính lưỡng tiêu hay kính hai tròng: Có thể giúp mắt nhìn được xa và gần (đọc sách).
- Kính đa tiêu hay kính có độ tăng dần (cấp số): Có thể giúp mắt nhìn được mọi khoảng cách từ xa đến gần. Khi mới đeo loại kính này, có thể mắt hơi bị lóa nhưng sau một thời gian sẽ quen dần.
Khi cho trẻ em đeo kính, nên chọn những kính khó vỡ, khó trầy xước, gọng mềm, ôm sát mắt mà không gây khó chịu cho trẻ.
Khi mua kính, để an tâm về chất lượng, bạn nên chọn những cửa hàng có các tiêu chuẩn sau:
- Có nhân viên đã được huấn luyện chuyên ngành (ở Mỹ là các Ophthometrist, ở nước ta là các kỹ thuật viên khúc xạ và mắt kính).
- Đã mở lâu năm, nhân viên có nhiều kinh nghiệm.
- Có đầy đủ trang thiết bị để đo và khám mắt đúng tiêu chuẩn.

(Theo BS Nguyễn Cường Nam, Sức Khỏe & Đời Sống)

Read More

Thư giãn cho đôi mắt

Suốt cả ngày, đôi mắt bạn đã dán chặt vào màn hình máy vi tính. Không những thế, nó còn chịu sự tác động rất khó chịu của nắng, gió, bụi, khói... Để giải toả stress cho "cửa sổ tâm hồn", bạn hãy massage, đắp mặt nạ và tập thể dục cho nó.

1. Massage mắt:

- Nhắm mắt, dùng ba ngón tay giữa đặt lên mắt, xoay tròn nhẹ nhàng.
- Khép mắt lại, ngón tay cái đặt ở thái dương, dùng các ngón còn lại nhấn nhẹ nhàng quanh mắt.
- Mở mắt, sau đó dùng ngón trỏ và ngón giữa đặt nhẹ nhàng lên mắt, từ từ kéo ngang sang hai bên thái dương.

2. Đắp mặt nạ cho mắt:

Luộc chín khoai tây, giã nhuyễn, trộn với bột mì với tỷ lệ 2-2, đắp lên mắt 5- 10 phút.

3. Thể dục cho mắt:

- Mở mắt, quay nhãn cầu theo hướng lên trên, xuống dưới và nhắm lại trong 10 giây.
- Nhìn lên trên, ra phía trước, xuống dưới, ra trước. Nhắm mắt lại.
- Nhìn vào đầu mũi, sau đó nhìn vào một điểm ở xa hơn. Thực hiện 5 lần rồi nhắm mắt lại.
- Đưa ngón tay trỏ lên, cách mắt khoảng 30 cm. Tiếp theo, nhìn vào một điểm ở xa hơn. Thực hiện 5 lần rồi nhắm mắt lại.

(Theo Tiếp Thị & Gia Đình)

Read More

10 điều nên làm cho đôi mắt

Cùng với tuổi tác, mắt chúng ta sẽ ngày càng khô hơn do màng nước mắt không đủ nước, chất nhờn và dầu để bôi trơn, giúp cho mắt giữ được nước. Vì vậy, bạn nên chú ý “thay nhớt” cho mắt bằng cách bổ sung axit béo omega-3, có nhiều trong cá biển. Đôi mắt rất nhạy cảm nên cần có chế độ chăm sóc, bảo dưỡng đặc biệt để có thể hoạt động tốt. Thực ra, việc chăm sóc mắt không hề phức tạp.

1. Khám kiểm tra mắt
Mắt cũng cần có lịch khám đều đặn, dù không cần quá thường xuyên. Điều này giúp phát hiện sớm các bệnh lý, làm chậm quá trình lão hóa mắt. Lần khám đầu tiên nên bắt đầu trước 5 tuổi. Từ đó đến năm 19 tuổi, chúng ta cần khám kiểm tra mắt ít nhất 1 lần để phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh suy giảm thị lực và nhiều căn bệnh khác.
Trong khoảng 20-30 tuổi, nên khám mắt 1 lần; từ 30 đến 40 tuổi nên khám mắt 2 lần. Việc khám mắt định kỳ giúp phát hiện triệu chứng sớm của các bệnh như glaucoma, điểm đen võng mạc (sự lão hóa khiến mắt giảm thị lực). Nếu được phát hiện kịp thời, những chứng bệnh này hoàn toàn có thể điều trị được.
Sau 40 tuổi, nên kiểm tra mắt định kỳ 2-4 năm; trên 65 tuổi nên khám mắt 2 năm/lần. Người bị bệnh tiểu đường hoặc gia đình có tiền sử bệnh án về mắt thì nên khám định kỳ theo chỉ định của bác sỹ.

2. Chống nắng cho mắt
Kính mát không chỉ giúp bạn phòng tránh vết chân chim do phải nheo mắt quá nhiều mà còn ngăn chặn đục nhân mắt hoặc điểm đen võng mạc do tia cực tím. Nên sử dụng kính mát vào bất cứ khi nào ra đường chứ không chỉ trong mùa hè, đặc biệt là ở những vùng có ánh sáng chói gắt (gần mặt nước hoặc tuyết).
Nên dùng loại kính tốt, mắt kính được làm bằng chất liệu chuyên biệt và có độ chống nắng 100%. Theo các chuyên gia nhãn khoa, những tia sóng màu xanh lam và màu tím là có hại nhất đối với võng mạc. Và kính có màu hổ phách, vàng cam hoặc nâu đặc biệt có hiệu quả trong việc ngăn chặn các tia này.
3. Đeo kính bảo hộ
Những người làm việc ở công trường, khu chế tác… thường xuyên phải tiếp xúc với bụi và những mảnh nhỏ, cứng, dễ bay nên phải sử dụng kính bảo vệ mắt. Thậm chí ngay cả khi làm các việc vặt trong nhà như treo tranh, sơn tường hoặc sơn móng tay, bạn cũng cần đeo kính bảo hộ.
4. Dùng kính sát tròng đúng cách
Nên có 2 đôi kính sát tròng để sử dụng luân phiên trong những trường hợp bắt buộc như nhiễm trùng mắt. Nếu không, các viêm nhiễm nhẹ có thể thành nặng. Nên kiểm tra hạn sử dụng của dung dịch mắt kính thường xuyên để đảm bảo vệ sinh.
5. Bổ sung dưỡng chất cho mắt
Nhiều người nghĩ rằng chỉ vitamin A mới cần thiết cho mắt. Thực ra, mắt còn cần lutein để giúp phòng tránh điểm đen võng mạc. Chất này có nhiều trong các loại rau lá xanh, đặc biệt là cải xanh, bó xôi. Ngoài ra, bạn còn rất cần tăng cường axit béo omega 3 để giúp phòng tránh khô mắt. Tuy nhiên, bạn nên đặc biệt tránh axit béo omega 6 (có nhiều trong dầu thực vật) vì chúng sẽ làm hạn chế tác dụng của omega 3.
6. "Thay nhớt" cho mắt
Xung quanh mi mắt luôn có một lượng dầu nhất định để bôi trơn, giúp cho mắt giữ được nước nên không bị khô. Do tác động của quá trình lão hóa, mắt chúng ta sẽ ngày càng khô hơn do màng nước mắt không đủ nước, chất nhờn và dầu. Hậu quả là xuất hiện thêm nhiều tuyến lệ và chúng ta bị chảy nước mắt liên tục. Axit béo omega 3 có thể "xử lý" vấn đề này dễ dàng.
Ngoài ra, sức nóng và hơi gió cũng có thể gây khô mắt, đặc biệt là khi bạn ngồi gần quạt thông gió, máy điều hòa... Tốt nhất bạn nên tránh để luồng gió thổi trực tiếp vào mặt.
7. Đừng hút thuốc
Thuốc lá làm tăng nguy cơ và đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình phát triển của bệnh đục nhân mắt, bệnh điểm đen võng mạc và phá hủy hệ thần kinh thị giác. Liệu chừng đó đã đủ để bạn từ bỏ thói quen hút thuốc của mình chưa?
8. Thư giãn
Bất kỳ công việc nào đòi hỏi sự tập trung cao độ cũng sẽ khiến tần suất chớp mắt của bạn bị giảm. Và đương nhiên, những công việc liên quan nhiều đến máy tính và sở thích lướt Net sẽ là mối nguy hại hàng đầu đối với đôi mắt.
Vì thế, bạn nên thường xuyên nghỉ giải lao và thay đổi hướng nhìn liên tục nếu phải làm việc quá căng thẳng. Ngoài ra, thuốc nhỏ mắt (không phải để chữa bệnh) sẽ giúp bạn bôi trơn mắt, khiến mắt đỡ mỏi và bạn có thể làm việc lâu hơn.
9. Sống khỏe và sinh hoạt điều độ
Việc vận động cơ thể, thực hiện đều đặn các bài tập thể dục sẽ khiến vòng tuần hoàn máu trong cơ thể được thúc đẩy và giảm áp lực lên mắt.
10. Còn một điều bạn cần nhớ là: Nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào ở mắt, dù là nặng hay nhẹ, hãy tới bệnh viện để kiểm tra ngay.

(Theo Tư Vấn Tiêu Dùng)

Read More

Bí quyết chăm sóc mắt trong mùa nóng

Mùa hè với nắng gay gắt và bụi bẩn là kẻ thù nguy hiểm đối với đôi mắt. Đây cũng là thời điểm vô cùng thuận lợi để các loại vi khuẩn có hại cho mắt phát triển và gây bệnh…

Vậy phải làm gì để ngắn chặn những vấn đề tồi tệ có thể xảy ra với đôi mắt – nơi được coi là “cửa sổ tâm hồn” của mỗi người? Những bí quyết chăm sóc mắt sau đây chính là những gì mà chúng ta cần làm trong mùa hè.

Những vấn đề cần tránh

Ảnh minh họa.

Việc tiếp xúc với tia cực tím dưới ánh nắng gay gắt của mùa hè có thể làm tăng nguy cơ mắc những chứng bệnh nguy hiểm về mắt, trong đó có bệnh khô võng mạc… Cộng với các yếu tố nguy hiểm khác như: gió, bụi, không khí ô nhiễm… càng khiến cho vấn đề về mắt trở nên trầm trọng hơn.

 

Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và các vấn đề về mắt đã đưa ra một số tình huống có hại cho mắt cần tránh, nhằm giúp mọi người có thêm những kiến thức cần thiết trong việc bảo vệ mắt như sau:

- Tránh lạm dụng máy điều hòa nhiệt độ trong mùa hè, bởi đây là một trong những nguyên nhân làm cho không khí bị mất đi độ ẩm cần thiết để duy trì môi trường bình thường cho mắt và da. Không khí quá khô trong phòng có máy lạnh chạy liên tục nhiều giờ có thể gây khó chịu cho mắt. Để khắc phục vấn đề này, các bác sĩ khuyên rằng nên đặt một chậu nước trong phòng ngủ để hạn chế không khí khô có hại cho mắt do dùng máy điều hòa liên tục.

- Ánh nắng mùa hè đặc biệt có hại cho mắt. Vào mùa hè, tỉ lệ những người bị mắc các bệnh về mắt thường rất cao. Cách làm giảm ảnh hưởng có hại của ánh nắng mặt trời đó là đeo kính râm, kính chống nắng khi đi ra ngoài trời có nắng. Ngoài ra khi không nắng, bạn cũng nên đeo kính khi ra đường, bởi nó sẽ giúp ngăn chặn bụi bẩn, côn trùng vô tình rơi vào mắt và gây hại cho mắt.

- Hạn chế đeo kính áp tròng: việc đeo kính áp tròng luôn cần phải được vệ sinh liên tục, thường xuyên, đặc biệt là trong mùa nóng, bởi đây là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Khi đeo kính áp tròng, bạn cần phải luôn giữ cho mắt có được độ ẩm cần thiết. Tránh uống rượu, hoặc đồ uống có chứa cồn, vì nó sẽ có thể khiến cho mắt nhanh bị khô và hoàn toàn không có lợi cho mắt.

- Khi làm việc ngoài trời thường xuyên, cần có một chế độ chăm sóc và bảo vệ mắt thật chu đáo. Thường xuyên rửa mắt sau khi kết thúc công việc và có biện pháp phòng ngừa lây lan các bệnh về mắt.

- Chọn loại kem trang điểm mắt có chất lượng đảm bảo và có độ ẩm cần thiết cho vùng mắt. Hạn chế trang điểm thường xuyên cho mắt vào mùa hè, vì nó sẽ khiến cho mắt dễ bị viêm nhiễm và bị đau mắt.
Những lưu ý khi chăm sóc mắt

- Tập thói quen bắt đầu ngày mới bằng việc rửa mắt với nước lạnh. Điều này rất tốt cho mắt và giúp tạo tinh thần sảng khoái cho công việc.

- Tránh dùng quá nhiều thuốc nhỏ mắt. Tốt hơn hết hãy thay thuốc nhỏ mắt bằng một giọt nước ép dưa leo, bởi nó sẽ giúp làm sạch và mát mắt.

- Không đọc sách, báo trong ánh sáng yếu. Để đèn chiếu từ phía sau hoặc từ trên xuống trang sách, thay vì để bóng đèn chiếu thẳng vào mắt.

- Không nên để mắt làm việc quá căng thẳng (trên 2 giờ liên tục). Hãy để mắt được nghỉ ngơi trong vòng 10 phút trước khi tiếp tục làm việc.

- Không dụi mắt hoặc vùng da xung quanh mắt. Điều này rất dễ làm xước giác mạc và gây tổn thương cho mắt.

- Cần tránh tuyệt đối việc để kem dưỡng da hoặc các loại hóa chất rơi vào mắt. Trong trường hợp không may bị hóa chất bắn vào mắt, cần nhanh chóng rửa ngay bằng nước sạch.

- Cần chắc chắn rằng chế độ ăn uống của bạn có chứa đầy đủ các thành phần dinh dưỡng cần thiết cho mắt, nhất là vitamin A.

Các loại thành phần dinh dưỡng tốt cho mắt bao gồm có: cần tây, dầu cá, lòng đỏ trứng gà, gan động vật…

Nếu bị đau mắt hột, hay chảy nước mắt, nguyên nhân có thể là do bị thiếu vitamin B2, cần bổ sung các loại thành phần như: gan, ngũ cốc…

- Rửa sạch các loại phấn, mỹ phẩm trang điểm mắt trước khi đi ngủ, bởi nó có thể sẽ gây viêm nhiễm cho mắt nếu để quá lâu.

- Uống nhiều nước: khoảng 6 - 8 ly nước/ngày để giữ độ ẩm cần thiết cho mắt.

- Ngủ đủ thời gian, ít nhất là 7 giờ/ngày, bởi đó là cách tốt nhất giữ cho đôi mắt của bạn luôn trẻ trung, khỏe mạnh và sẵn sàng cho một ngày mới.

 

Theo Sức khỏe & Đời sống

Read More

Dị ứng ở mắt

Các ca dị ứng mắt đi khám tăng nhanh trong những năm gần đây. Các yếu tố gây bệnh là sự ô nhiễm môi trường sống, mất cân bằng dinh dưỡng, tình trạng dùng thuốc, hóa chất, mỹ phẩm bừa bãi…

 

Cơ quan nào tiếp xúc càng nhiều với môi trường thì càng dễ bị dị ứng; vì vậy mắt thuộc nhóm cơ quan có nguy cơ cao. Phần bên ngoài của mắt lại luôn ẩm ướt, làm tăng khả năng bám dính và kích ứng của các kích thích và dị nguyên. Nhờ có nước mắt, các dị nguyên có thể nhanh chóng bị rửa trôi, nhưng chỉ cần một thời gian rất ngắn, chúng cũng đã có thể gây ra các biểu hiện dị ứng tại mắt.
Kết mạc - dân gian gọi là lòng trắng - có hệ mạch phong phú, là cửa ngõ của mắt, tập trung nhiều tế bào có khả năng miễn dịch cao nên hay bị dị ứng nhất.

Một số bệnh dị ứng ở mắt:
Viêm kết mạc dị ứng: Là bệnh thường gặp nhất. Các triệu chứng chủ yếu là ngứa mắt, chảy nước mắt, tăng tiết gỉ mắt với các đặc điểm: màu trong, dai dính, lỏng như nước cháo, đôi khi đặc quánh; Nặng hơn thì phù nề, co quắp mi, sợ ánh sáng. Các thể bệnh đặc biệt trong nhóm này đã được y văn nhắc tới nhiều như viêm kết mạc có nhú khổng lồ ở người mang kính tiếp xúc. Tại mi cũng có thể có các biểu hiện viêm nhiễm song hành.

Viêm giác mạc: Do là một tổ chức vô mạch, được nuôi dưỡng nhờ oxy và thẩm thấu nên các biểu hiện dị ứng có vẻ âm thầm và hiếm gặp hơn. Các viêm nhiễm của giác mạc thường do dị ứng với những yếu tố nội sinh như: viêm giác mạc kẽ do dị ứng độc tố vi khuẩn lao - xoắn khuẩn giang mai, viêm giác mạc dạng nốt do dị ứng liên cầu, viêm giác mạc sau nhiễm virus herpes, thủy đậu, zona...
Hiếm gặp hơn là viêm nhiễm tại củng mạc và thượng củng mạc, trong đó viêm thượng củng mạc dạng nốt cũng được nhiều người cho là do dị ứng.
Viêm bên trong nhãn cầu: Tuy khó có dị nguyên nào lọt vào được nhưng chúng ta vẫn có thể gặp các bệnh lý dị ứng. Điển hình là trong một số bệnh cảnh, chất nhân của thể thủy tinh đã lọt ra ngoài bao của nó và lần đầu tiên tiếp xúc với môi trường bên trong nhãn cầu. Chất nhân thể thủy tinh với bản chất là một dị nguyên nội sinh có thể gây ra những bệnh cảnh nặng nề cho mắt như: viêm màng bồ đào dị ứng chất nhân, glaucoma do thể thủy tinh.

Các viêm nhiễm tại mắt có thể là một phần hoặc đi kèm với các bệnh dị ứng của các hệ cơ quan khác như dị ứng phấn hoa, viêm mũi xoang dị ứng, dị ứng thức ăn, dị ứng thuốc, hen, chàm... Tại Mỹ, người ta kết luận có tới 25% các khó chịu tại mắt là do dị ứng.
Để điều trị, phải loại trừ nhanh chóng các dị nguyên ra khỏi mắt. Tự bản thân bệnh nhân có thể rửa mắt bằng nước lạnh, nước muối sinh lý, nước mắt nhân tạo. Chườm lạnh cũng là phương pháp hữu hiệu để giảm phù mi, giảm ngứa và kích thích do làm co mạch và ổn định màng tế bào có chức năng miễn dịch. Bệnh nhân cần tránh day, dụi, xoa, ấn tại mắt.
Bác sĩ nhãn khoa có thể cho dùng các thuốc nhỏ mắt thuộc nhóm co mạch, kháng histamin, ổn định dưỡng bào, glucoco-rticosteroid. Các thuốc này sẽ đẩy lui và giúp giảm nhanh các khó chịu tại mắt. Tuy nhiên, cần lưu ý tuân thủ nghiêm ngặt thời gian dùng và liều lượng thuốc, bởi việc dùng tùy tiện hay lạm dụng các thuốc này có thể gây một số biến chứng như bệnh khô mắt, viêm do bội nhiễm nấm - herpes - vi khuẩn. Thuốc kháng histamin đường uống, vitamin C cũng có khi được khuyên dùng tùy theo bệnh cảnh.

Để phòng dị ứng, bệnh nhân phải tự cân nhắc nên tránh tiếp xúc với những dị nguyên, chất kích thích nào có thể gây dị ứng cho mắt. Các yếu tố gây dị ứng phổ biến là: phấn hoa, bụi nhà, bào tử nấm mốc, lông côn trùng và súc vật nuôi, nước hoa, xà phòng thơm, một số mỹ phẩm, thức ăn. Trong những năm gần đây, việc dùng kính tiếp xúc và các dạng dung dịch kèm theo cũng góp phần gia tăng các triệu chứng dị ứng tại mắt.
Khí hậu khô nóng ở nước ta cũng làm dị ứng dễ xuất hiện và là một yếu tố làm bệnh nặng thêm. Kính đeo các dạng tuy không ngăn cản triệt để được dị nguyên xâm nhập vào mắt, nhưng cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ bị dị ứng và làm dịu các khó chịu tại mắt do dị ứng. Hãn hữu cũng gặp một số người bị dị ứng với chính gọng kính mà mình đang dùng, biểu hiện là đỏ da, mẩn ngứa, nổi mụn nước trên da mặt, da mi trùng với diện tiếp xúc của gọng kính và da.
Khi dùng mỹ phẩm trên mắt, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, nên xoa thử trên da cẳng tay để thử xem mình có dị ứng với loại mỹ phẩm đó không trước khi xoa lên mắt và mặt.

Khi thấy khó chịu tại mắt, nên đi khám bác sĩ chuyên khoa, không tự tiện mua thuốc nhỏ. Khi bác sĩ kê đơn thuốc, cần báo cho bác sĩ biết về tiền sử dị ứng của bạn. Ngay cả khi các bác sĩ đã cân nhắc kỹ trước khi kê đơn thì khả năng dị ứng thuốc tra hoặc nhỏ mắt vẫn có thể xảy ra. Trong trường hợp này, nên đem đơn và thuốc đã dùng đến cơ sở chuyên khoa mắt gần nhất để được chẩn đoán và hiệu chỉnh. Phần lớn các trường hợp dị ứng thuốc tra - nhỏ mắt tuy có vẻ nghiêm trọng như phù mi, ngứa rát, chảy nước mắt… nhưng cũng qua đi rất nhanh nếu chúng ta dừng thuốc kịp thời và có những điều trị bổ sung xác đáng.

Uống nước - một cách phòng chống dị ứng
Một nghiên cứu gần đây của Allergy Research Group (Mỹ) cho thấy tác dụng làm giảm dị ứng rõ rệt của phương pháp tăng lượng nước uống hằng ngày. 7 bệnh nhân tuổi 16-54 được nghiên cứu sau khi đã loại trừ bệnh tim mạch, cao huyết áp, bệnh thận và có các chỉ số sinh hóa máu trong giới hạn bình thường. Họ có những biểu hiện dị ứng từ nặng đến rất nặng, chủ yếu là với phấn hoa, đã được điều trị bằng rất nhiều loại thuốc. Nhóm bệnh nhân này được dùng 10-14 cốc nước mỗi ngày, mỗi cốc có thể tích 200 ml. Các hoạt động thể lực, dinh dưỡng vẫn theo chế độ bình thường. Sau 28 ngày, các triệu chứng dị ứng đã giảm 70%, lượng thuốc phải dùng cũng giảm tương ứng khoảng 80%. Cũng cần lưu ý là không nên thay nước bằng một thể tích tương đương của rượu hay bia, vì các đồ uống này luôn làm dị ứng nặng thêm.

(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)

Read More